کد خبر : ۲۶۷۴۸
تاریخ انتشار : ۲۴ دی ۱۳۹۶ - ۱۲:۱۳
printنسخه چاپی
sendارسال به دوستان
بشهسوار صادقی نوشت: یستم دی ماه مصادف با سالروز شهادت میرزا تقی خان امیر کبیر صدر اعظم دوران ناصرالدین شاه است. ضمن گرامی داشت یاد و خاطره ی آن دولت مرد نامدار یادداشت حاضر تقدیم خوانندگان گرامی میگردد.
شهسوار صادقی نوشت:

بیستم دی ماه مصادف با سالروز شهادت میرزا تقی خان امیر کبیر صدر اعظم دوران ناصرالدین شاه است. ضمن گرامی داشت یاد و خاطره ی آن دولت مرد نامدار یادداشت حاضر تقدیم خوانندگان گرامی میگردد. 

معمولا نام امیر کبیر و موسسه علمی و آموزشی دارالفنون به عنوان اولین نهاد آموزشی به سبک جدید در ایران پیوند خورده است و شنیدن نام یکی دیگری را برای افراد مطلع تداعی میکند. زیرا این بنا به دست توانای آن مرد بزرگ پی ریزی شده است و این مطلبی که اکثر ایرانیان آن را شنیده و یا خوانده اند اما کمتر کسی است که بداند امیر کبیر  13 روز قبل از افتتاح و شروع به کار این موسسه به دست عمله ی ستم و به فرمان ناصرالدین شاه قاجار در حمام فین به شهادت رسید واز ثمرات آن در این دنیا بهره ای نبرد گر چه اجرش نزد خدای علم پرور محفوظ است.

برای اینکه بدانیم چرا امیر کبیر به چنین سرنوشتی دچار شد لازم است زندگانی و کارنامه دوران صدارت او را مرور کنیم.

ایشان در سال 1186 هجری شمسی دیده به جهان گشود و همانطور که اشاره شد در بیستم دی ماه سال 1230 با خنجر خشم دشمنانش به شهادت رسید. امیر کبیر وابسته به خانواده ای فرو دست بود ولی در اثر پشت کار و هوشمندی و شایستگی های ذاتی و اکتسابی فراوانی که داشت به دربار قاجار راه پیدا کرد و پس از طی مراحل و مدارج مختلف به مقام صدر اعظمی برگزیده شد و از اینجا بود که درخشان ترین فصل زندگی او آغاز شد. امیر کبیر مجموعا 37 ماه و 27 روز در این جایگاه مشغول خدمت بود. در این مدت کوتاه ایشان کار های مهم و موثر و ماندگاری را انجام داد که تاثیر آن ها کم و بیش تاکنون باقیست.به همت امیر کبیر دارالفنون تاسیس شد. گروهی از جوانان مستعد برای فراگیری علم و دانش روانه اروپا شدند. ترجمه و تالیف کتب فنی و بهداشتی در دستور کار و الویت قرار گرفت. روزنامه وقایع اتفاقیه احیا و منتشر شد. در زمینه ی اصلاحات اجتماعی امیر کبیر پیش گام و پیش قدم شناخته می شود. او القاب و عناوین تو خالی و پر طمطراق که برای کسب امتیاز و بهره وری بیشتر از اموال عمومی رایج بود حذف کرد. دست ویژه خواران را که به تطاول و چپاول بیت المال آلوده بود قطع کرد. ارتش را به درستی سر و سامان داد.

در روابط خارجی با تکیه بر سیاست موازنه منفی به اعتلای جایگاه بین المللی ایران اقدام نمود. در کشور های انگلستان و روسیه سفارت خانه ی دایمی ایجاد کرد. و مهم تر اینکه به دخالت بیگانگان در امور داخلی ایران پایان داد. در یک نگاه کلی تمام اقداماتی را که امیر کبیر انجام داد از نگاه انسان های منصف و وطن پرست شایسته تقدیر و قدر دانی است کما اینکه ایشان در وجدان تاریخی ایرانیان محبوب و البته مظلوم شناخته میشود. در مورد راز محبوبیت امیر کبیر نکاتی گفته شد که در کارنامه ی درخشان او ثبت است اما در مورد مظلومیت وی جا دارد توضیح داده شود. 

واقعیت این است که امیر کبیر 150 سال قبل از این در شرایطی بسیار دشوار و سهمگین و مسموم برنامه های اصلاحی  خود را آغاز کرد و این در شرایطی بود که جامعه ی ایران در منجلاب فقر، بی سوای و حگومت سیاه ناصری دست و پا میزد. لذا با چنین مردمانی فرایند تغییرات اجتماعی را پیش بردن کاری بس دشوار و طاقت فرسا بود و عزمی راسخ و فولادین میطلبید که محدود افرادی از آن برخوردار بودند. لذا آن طور که انتظار میرفت از جانب توده های مردم حمایت نشد. دشوار تر از آن کار شکنی و دسیسه ی افرادی بود که در اثر اقدامات امیر کبیر منافع و مقام خود را از دست میدادند و یا در خطر میدیدند. لذا بیکار ننشسته تا اینکه ناصرالدین شاه را به کشتن او ترغیب نمودند و شاه نگون بخت دستور قتل امیر کبیر را صادر کرد گرچه بعد ها دچار عذاب وجدان و ناراحتی بود و جا داشت در آن موقع این سخن فردوسی را به او متذکر میشدند.

نه سیمرغ کشتش، نه رستم، نه زال ***  تو کشتی مر او را، چو کشتی منال

آنطور که مورخین نوشته اند حاج میرزا آغاسی از متمایلین به سیاست انگلیس با همدستی و هم داستانی چند نفر دیگر از جمله مهد اولیا مادر ناصرالدین شاه جز عاملین قتل امیر کبیر شناخته میشوند. و نوشته اند میرزا آغاسی مردی درویش مسلک و بسیار موذی و مکار بود که برای همیشه مورد نفرت ایرانیان است. مطالعه ی زندگانی و خدمات امیر کبیر در تاریخ دو وجه دارد، از یک سو موجب افتخار است که ایران اسلامی در دامان خود چنین راد مردی را پرورش و تحویل بشریت داد و از طرف دیگر موجب تاسف است که جهل و جور نگذاشت که ایشان برنامه های اجتماعی خود را آنجور که میخواست به پایان برساند.

میرزا تقی خان امیرکبیر هم زمان با اسپنسر، آگوس کنت، ادیسون، روسو، هگل و کانت در غرب و هم راه با روز های آغازین توسعه ی ژاپن کار خود را آغاز کرد اما افسوس و دریغ از آنچه پیش آمد و بر آن مرد بزرگ گذشت که رنجش همیشه باقی است. 
منبع: صدای تاک
نویسنده:
برچسب ها: شهسوار صادقی
نام:
ایمیل:
* نظر: