کد خبر: ۲۸۵۳۷
تاریخ انتشار: ۱۳ شهريور ۱۳۹۷ - ۱۱:۵۷
ارسال به دوستان
ذخیره
چرا سیاستمداران سرکوب و تعزیر بازار را در پیش می‌گیرند؟
فکر می‌کنم رفتار دولت و قوه قضائیه با این مساله چند خطا دارد. خطای اول این است که متهم اصلی خودش را کنار کشیده و تقصیر را گردن دیگران انداخته است. یعنی ماشه قیمت‌ها را سیاستگذار کشیده، دیه‌اش را تولیدکننده و بازاری باید بپردازد. اشتباه دوم این است که در اقتصاد مقوله‌ای به نام احتکار وجود ندارد.

 محسن جلال‌پور رییس سابق اتاق ایران و کرمان در کانال تلگرامی خود نوشت: 

این روزها فراوانی خبرهای مربوط به «کشف انبارهای احتکار کالا» و «بازداشت محتکران» آدم را یاد روزنامه‌های دهه 60 می‌اندازد که هر روز اخبار «مبارزه با احتکار» را در صفحه اول خود انعکاس می‌دادند. 

مواضع برخی رسانه‌ها بعضاً تندتر از روزنامه‌های دهه 60 است. از جمله برنامه تلویزیونی «پایش» که اخیراً خواستار برخوردی شبیه محاکمه «خائنان زمان جنگ» با «محتکران» شده است.

این برنامه اواسط هفته گذشته در سوال نظرسنجی خود از مردم پرسید: آیا موافقید با محتکران در شرایط تحریم، مانند خائنان در زمان جنگ برخورد شود؟ ظرف چند روز گذشته نیروهای انتظامی و امنیتی نیز در سطحی گسترده با به اصطلاح «محتکران» برخورد کرده‌اند و بر اساس گزارش‌ها صدها انبار کالا را گشوده‌اند.

فکر می‌کنم رفتار دولت و قوه قضائیه با این مساله چند خطا دارد. خطای اول این است که متهم اصلی خودش را کنار کشیده و تقصیر را گردن دیگران انداخته است. یعنی ماشه قیمت‌ها را سیاستگذار کشیده، دیه‌اش را تولیدکننده و بازاری باید بپردازد. اشتباه دوم این است که در اقتصاد مقوله‌ای به نام احتکار وجود ندارد. به قول دکتر طبیبیان «در ادبیات علم اقتصاد، سرفصلی به نام احتکار وجود ندارد بلکه مفهوم انحصار مطرح است.»

شکل‌گیری انحصار در اقتصاد ایران چرخه‌ای ساده دارد؛ دولت نمی‌تواند میان درآمدها و هزینه‌های اداره کشور تعادل برقرار کند در نتیجه بودجه دچار کسری می‌شود. کسری بودجه باعث می‌شود بدهی دولت به بانک مرکزی یا به طور غیرمستقیم، بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی افزایش پیدا کند که برآیند این اتفاقات افزایش پایه پولی و حجم نقدینگی و در نهایت افزایش تورم است. 

دولت به‌جای اینکه فکری به حال کسری بودجه کند تا دخل و خرجش برابر شود، سرکوب بازار را در دستور کار قرار می‌دهد و سیاست کنترل قیمت‌ها را کلید می‌زند. بعد از مدتی ناچار می‌شود کالاها را دونرخی و سهمیه‌بندی کند. به محض اجرای این سیاست، بازارهای غیررسمی زیادی در اقتصاد شکل می‌گیرد. از این به بعد ما با یک اقتصاد کنترل‌شده چندنرخی مواجهیم که امکان مبادله آزاد در آن فراهم نیست. در این فضا بخش خصوصی امکان رشد ندارد. نتیجه اینکه، انحصار شکل می‌گیرد. 

انحصار که شکل گرفت، انواع فساد به وجود می‌آید و بخش عمده توان و امکانات دولت باید صرف مقابله با «انبار کردن و احتکار کالا» و «سرکوب قیمت» شود. اقتصاد ایران در حال حاضر دراین مرحله است و به نظر می‌رسد تداوم سیاست‌های غلط ما را به اقتصاد کوپنی نزدیک‌تر خواهد کرد. نتیجه اینکه احتمالاً دولت تصمیم می‌گیرد کوپن را احیا کند. احیای کوپن دوباره پایه‌های تولید و توزیع دولتی را قوی می‌کند و این چرخه همین‌طور ادامه پیدا می‌کند.

در چنین شرایطی که مقصر واقعی سیاستگذار است که اقتصاد را در حالت نااطمینانی و عدم قطعیت قرار داده، بازوهای سرکوب‌کننده بازار بدون توجه به برخی بدیهیات اقتصادی شروع به برخورد با بازاریان کرده‌اند. هیچ‌کس نمی‌داند مبنای این برخوردها چیست. اقتصاددانان معتقدند سازمان‌های متولی یا نهادهای سیاستگذار باید ابتدا احتکار را تعریف کنند تا مرز این پدیده با «موجودی انبار» مشخص باشد تا کسی نتواند مدعی فعالان اقتصادی شده و به حقوق مالکیت و حیطه قانونی فعالیت آنها تجاوز کند.

نوستالژی بگیر و ببندهای بازاریان را به هر شکل که مرور کنیم جز آه و افسوس چیزی نصیبمان نمی‌شود. تراژدی این نوستالژی این است که حکمرانی ما در چند دهه گذشته بارها در تله «تنبیه و تعزیر بازار» افتاده اما هرگز نخواسته این سوءتفاهم بزرگ را به صورت ریشه‌ای حل و فصل کند.

چه خوش گفت رودکی بزرگوار:

هرکه نامخت از گذشت روزگار      نیز ناموزد ز هیچ آموزگار

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار

دور آبیاری درختان جنگل قائم 35 روزه و درختان پارک جنگلی 20 روزه است

گران شدن سرسام‌آور کاغذ تیر خلاص بر پیکر کتاب‌فروشی‌های ایران است/ خرید کتاب به صفر رسیده / سیاست‌گذاران در حد شعار، ژست و برنامه‌های بی‌خاصیت از کتاب حمایت می‌کنند

سرویس‌دهی پنج دستگاه اتوبوس حومه به شهرهای اطراف، تعیین تکلیف شود/حمل و نقل در خارج شهر از عهده‌ی شهرداری خارج است/اتوبوس‌ها از لحاظ فنی صلاحیت خدمات‌دهی به حومه شهر را ندارند

۱۷۰ محله‌ی شهری و روستایی آسیب‌پذیر در استان وجود دارد

لایحه معاونت امور زنان درباره اصلاح قانون موجود درباره دیه در کمیسیون لوایح دولت است/ در حال تلاش برای ورود بانوان به ورزشگاه هستیم

طرح الزام بانک‌ها به حذف سود و جریمه مضاعف فوریتی شد

قطع درخت در محدوده شهر بدون داشتن مجوز خلاف قانون است

چه کسانی صبح‌ها به سینما می‌روند؟/ سانس‌های سینما تا قبل از ساعت 15 نیم بها خواهد شد

سه حقوقدان جدید شورای نگهبان برای شش سال انتخاب شدند/یک دهه شصتی و نماینده مجلس در جمع منتخبان

تخریب دیوار‌های ارگ بم با لودر، تکذیب شد

پربازدید ها

آماری از واحدهای جوانمرگ شده نداریم/ نمی‌دانم مبنای ادعای مدیرکل کمیته امداد درباره اشتغال چه بوده است/خود کارآفرینان متقاضی جشنواره اند

مالیات بهترین راه برای جدا شدن از اقتصاد نفتی است

سران سه قوه با واگذاری سهام دولت در ایران خودرو و سایپا موافقت کردند/14درصد ایران خودرو و 17 درصد سایپا به فروش گذاشته می شود

اما و اگرهای اسناد بالا دستی استان

بنگاه های تولیدی فاقد دسته چک برای تقسیط بدهی مالیاتی دچار مشکل اند/ اجرای مالیات بر مبنای ریسک و رسیدگی اظهارنامه های مالیاتی به صورت تصادفی انجام شود

نگرانی کشاورزان شرق استان از ریزش خرما

افزایش قیمت نان ممکن است تبعاتی داشته باشد/بهتر است قیمت آرد کاهش یابد و نان گران نشود

از هر 48 شرکت ، یک شرکت می تواند فعال باشد/ در 5 رتبه به اندازه ظرفیتمان شرکت داریم/90 درصد پروژه های عمرانی نهادهای عمومی، به پیمانکاران غیر بومی واگذار شده است/شهرداری هیچ الزامی بر گرفتن پیمانکار بومی ندارد

خریدار ۳۸ هزار سکه از بانک مرکزی، باید ۹ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان مالیات پرداخت کند

تداوم سیاست‌های اقتصادی دهه‌های گذشته به اقتصاد کشور آسیب می زند

پر بحث

بخاطر آپاندیسیت 4 بار فرزندم به اتاق عمل رفت/فرزندم هم جسمی و هم روحی آسیب دیده است/ نهادهای نظارتی به دادم برسند+ عکس   (۷ نظر)

شورای اصلاح طلبان تذکر دهد؛به کسی چک سفید نداده ایم   (۶ نظر)

«قلاده های طلا» بسیار دقیق و موشکافانه به مباحث فتنه ۸۸ پرداخته است/کارگردانی خوب ابوالقاسم طالبی منجر به تولید فیلم خوب و تأثیر گذار شد   (۶ نظر)

هیچ تعصبی روی هیچ پزشکی نداریم/ من تایید نمی‌کنم که از نظر تجهیزات پزشکی در مضیقه‌ایم/ تبحر پزشکان متفاوت است/ عارضه جزیی از پزشکی است   (۵ نظر)

همه موافق سیستم اعلام بار مجازی هستند به جز من و 80 درصد رانندگان/ رانندگان در این سیستم حق انتخاب بار ندارند/ سیستم مجازی اعلام بار بوشهر رضایت بخش نبود/ نظارت ما بر سیستم اعلام بار کم رنگ می شود   (۴ نظر)

ده گانه ای برای دومین استاندار دولت تدبیر   (۴ نظر)

زنده باد شفافیت   (۴ نظر)

وعده سر خرمن می دهید/قیمت مرغ در کرمان بیشتر از سایر استان هاست/حتی مرغ در شهرهای سیل زده هم به قیمت 13 هزار تومان عرضه می شود   (۴ نظر)

گزارش تصویری گفتارنو از آیین تودیع و معارفه استاندار کرمان   (۳ نظر)

3 انتصاب جدید در استانداری کرمان   (۳ نظر)