کد خبر: ۲۸۵۳۷
تاریخ انتشار: ۱۳ شهريور ۱۳۹۷ - ۱۱:۵۷
ارسال به دوستان
ذخیره
چرا سیاستمداران سرکوب و تعزیر بازار را در پیش می‌گیرند؟
فکر می‌کنم رفتار دولت و قوه قضائیه با این مساله چند خطا دارد. خطای اول این است که متهم اصلی خودش را کنار کشیده و تقصیر را گردن دیگران انداخته است. یعنی ماشه قیمت‌ها را سیاستگذار کشیده، دیه‌اش را تولیدکننده و بازاری باید بپردازد. اشتباه دوم این است که در اقتصاد مقوله‌ای به نام احتکار وجود ندارد.

 محسن جلال‌پور رییس سابق اتاق ایران و کرمان در کانال تلگرامی خود نوشت: 

این روزها فراوانی خبرهای مربوط به «کشف انبارهای احتکار کالا» و «بازداشت محتکران» آدم را یاد روزنامه‌های دهه 60 می‌اندازد که هر روز اخبار «مبارزه با احتکار» را در صفحه اول خود انعکاس می‌دادند. 

مواضع برخی رسانه‌ها بعضاً تندتر از روزنامه‌های دهه 60 است. از جمله برنامه تلویزیونی «پایش» که اخیراً خواستار برخوردی شبیه محاکمه «خائنان زمان جنگ» با «محتکران» شده است.

این برنامه اواسط هفته گذشته در سوال نظرسنجی خود از مردم پرسید: آیا موافقید با محتکران در شرایط تحریم، مانند خائنان در زمان جنگ برخورد شود؟ ظرف چند روز گذشته نیروهای انتظامی و امنیتی نیز در سطحی گسترده با به اصطلاح «محتکران» برخورد کرده‌اند و بر اساس گزارش‌ها صدها انبار کالا را گشوده‌اند.

فکر می‌کنم رفتار دولت و قوه قضائیه با این مساله چند خطا دارد. خطای اول این است که متهم اصلی خودش را کنار کشیده و تقصیر را گردن دیگران انداخته است. یعنی ماشه قیمت‌ها را سیاستگذار کشیده، دیه‌اش را تولیدکننده و بازاری باید بپردازد. اشتباه دوم این است که در اقتصاد مقوله‌ای به نام احتکار وجود ندارد. به قول دکتر طبیبیان «در ادبیات علم اقتصاد، سرفصلی به نام احتکار وجود ندارد بلکه مفهوم انحصار مطرح است.»

شکل‌گیری انحصار در اقتصاد ایران چرخه‌ای ساده دارد؛ دولت نمی‌تواند میان درآمدها و هزینه‌های اداره کشور تعادل برقرار کند در نتیجه بودجه دچار کسری می‌شود. کسری بودجه باعث می‌شود بدهی دولت به بانک مرکزی یا به طور غیرمستقیم، بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی افزایش پیدا کند که برآیند این اتفاقات افزایش پایه پولی و حجم نقدینگی و در نهایت افزایش تورم است. 

دولت به‌جای اینکه فکری به حال کسری بودجه کند تا دخل و خرجش برابر شود، سرکوب بازار را در دستور کار قرار می‌دهد و سیاست کنترل قیمت‌ها را کلید می‌زند. بعد از مدتی ناچار می‌شود کالاها را دونرخی و سهمیه‌بندی کند. به محض اجرای این سیاست، بازارهای غیررسمی زیادی در اقتصاد شکل می‌گیرد. از این به بعد ما با یک اقتصاد کنترل‌شده چندنرخی مواجهیم که امکان مبادله آزاد در آن فراهم نیست. در این فضا بخش خصوصی امکان رشد ندارد. نتیجه اینکه، انحصار شکل می‌گیرد. 

انحصار که شکل گرفت، انواع فساد به وجود می‌آید و بخش عمده توان و امکانات دولت باید صرف مقابله با «انبار کردن و احتکار کالا» و «سرکوب قیمت» شود. اقتصاد ایران در حال حاضر دراین مرحله است و به نظر می‌رسد تداوم سیاست‌های غلط ما را به اقتصاد کوپنی نزدیک‌تر خواهد کرد. نتیجه اینکه احتمالاً دولت تصمیم می‌گیرد کوپن را احیا کند. احیای کوپن دوباره پایه‌های تولید و توزیع دولتی را قوی می‌کند و این چرخه همین‌طور ادامه پیدا می‌کند.

در چنین شرایطی که مقصر واقعی سیاستگذار است که اقتصاد را در حالت نااطمینانی و عدم قطعیت قرار داده، بازوهای سرکوب‌کننده بازار بدون توجه به برخی بدیهیات اقتصادی شروع به برخورد با بازاریان کرده‌اند. هیچ‌کس نمی‌داند مبنای این برخوردها چیست. اقتصاددانان معتقدند سازمان‌های متولی یا نهادهای سیاستگذار باید ابتدا احتکار را تعریف کنند تا مرز این پدیده با «موجودی انبار» مشخص باشد تا کسی نتواند مدعی فعالان اقتصادی شده و به حقوق مالکیت و حیطه قانونی فعالیت آنها تجاوز کند.

نوستالژی بگیر و ببندهای بازاریان را به هر شکل که مرور کنیم جز آه و افسوس چیزی نصیبمان نمی‌شود. تراژدی این نوستالژی این است که حکمرانی ما در چند دهه گذشته بارها در تله «تنبیه و تعزیر بازار» افتاده اما هرگز نخواسته این سوءتفاهم بزرگ را به صورت ریشه‌ای حل و فصل کند.

چه خوش گفت رودکی بزرگوار:

هرکه نامخت از گذشت روزگار      نیز ناموزد ز هیچ آموزگار

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار

۵۴سرباز به ویروس کرونا مبتلا شدند

روسیه و عربستان با کاهش ۱۵ درصدی عرضه نفت موافقت کردند

میانگین سنی مبتلایان به کووید ۱۹ در حال پایین آمدن است

صنوف فنی و تعمیراتی و غذای بیرون آغاز به کار کردند

افسون مهدوی:تراکم شهری در منطقه شرف آباد نزدیک به دو برابر سایر مناطق شهری است/ برخی از کارگاه‌های ضایعات، محل سکونت کودکان کار است

سعید نمکی: هنوز وارد مرحله مهار کرونا نشدیم

معاون آموزشی وزارت بهداشت:تعطیلات طولانی تر شود در مورد حذف ترم تصمیم گیری می کنیم

حمله چهره نزدیک به احمدی‌نژاد به قالیباف: ریاست او بر مجلس یعنی بازگشت به دور باطل گذشته

فاز نخست پروژه اتصال مدارس روستایی به اینترنت پرسرعت اجرایی شد

یک اقتصاددان:پرداخت هزینه توسط دولت یک توصیه کلیدی محسوب می شود/خویش فرماها را دریابیم

پربازدید ها

کدام صنوف از ۲۳ فروردین ماه مجوز بازگشایی دارند؟

رییس اتاق بازرگانی استان کرمان: به دلیل ناهماهنگی بین دو مرجع دولتی، نتوانستیم پنجره الکترونیکی را عملیاتی کنیم

یک اقتصاددان:پرداخت هزینه توسط دولت یک توصیه کلیدی محسوب می شود/خویش فرماها را دریابیم

از ۳۰ هزار واحد صنفی شهرستان کرمان، تنها حدود ۸۰۰۰ واحد فعال اند/خسارات واحد های صنفی بسیار بالا است

وضعیت بازار مسکن اورژانسی است

حمل بار در راه‌آهن کرمان افزایش یافت

صنوف فنی و تعمیراتی و غذای بیرون آغاز به کار کردند

پر بحث

مرحله دوم یارانه معیشتی فردا واریز می‌شود / متقاضیانی که یارانه دریافت نمی‌کردند از 10 دی ماه ثبت‌نام کنند   (۱۰۷ نظر)

پزشک بافتی بدلیل کرونا در سیستان و بلوچستان درگذشت   (۸ نظر)

کلیه آموزشگاه های آرایشگری تعطیل است/ اصلاح صورت در هیچ یک از آرایشگاه ها انجام نمی شود/ هیچ ماسکی در اختیار اتحادیه گذاشته نشده است/ حاشیه شهر اطلاعات چندانی ندارند و مسئله را جدی نگرفتند   (۷ نظر)

ردصلاحیت گسترده نامزدهای اصلاح‌طلب در سیرجان، زرند و جیرفت/ صلاحیت محسن‌بیگی در کرمان احراز نشد/ یکی از نمایندگان استان در فهرست رد صلاحیت‌ شده‌ها   (۷ نظر)

موسسه مولی‌الموحدین غیرانتفاعی، غیردولتی و غیرسیاسی است/ نیروی انتظامی خواستار تغییر اساسنامه موسسه شد/ هیچ یک از اعضای هیات امنا سهمی در شرکت‌های موسسه ندارند و هیچ دریافتی‌ رسمی و غیررسمی به‌خاطر عضویتشان نداشته‌اند/ فعالیت‌های اجتماعی موسسه در ایران بی‌نظیر است/ یک ریال از کمک‌های دولتی وارد موسسه نشده است   (۴ نظر)

مصرف CNG در استان کرمان ۱۳ درصد افزایش یافت/ ۲ جایگاه CNG در جنوب استان راه‌اندازی می شود   (۳ نظر)

مصرف آب شرب از غیر شرب باید جدا شود / استان کرمان با بحران شدید‌ آب روبه‌رو است   (۱ نظر)

مدیرکل امنیتی و انتظامی استانداری کرمان: مظروف ما با ظرف ما هیچگونه تناسبی نداشت کاری هم نمی شد بکنیم/ شعاع منا اندازه خیابان شریعتی بود در آن سه هزار نفر کشته شد/ اگر زمان تدفین شهدا به تعویق نمی‌افتاد تلفات بیشتری داشتیم   (۱ نظر)

از خوفِ سردیِ مطالبه ی حق تا امید به گرمیِ سمفونی تغییر در فضای دلسردی   (۱ نظر)

اراده‌ای برای به صفر رساندن بی‌سوادی در استان کرمان وجود ندارد / فرمانداران و دهیاران مسئله بی‌سوادی را جدی نگرفته‌اند   (۱ نظر)