کد خبر: ۲۸۵۳۷
تاریخ انتشار: ۱۳ شهريور ۱۳۹۷ - ۱۱:۵۷
ارسال به دوستان
ذخیره
چرا سیاستمداران سرکوب و تعزیر بازار را در پیش می‌گیرند؟
فکر می‌کنم رفتار دولت و قوه قضائیه با این مساله چند خطا دارد. خطای اول این است که متهم اصلی خودش را کنار کشیده و تقصیر را گردن دیگران انداخته است. یعنی ماشه قیمت‌ها را سیاستگذار کشیده، دیه‌اش را تولیدکننده و بازاری باید بپردازد. اشتباه دوم این است که در اقتصاد مقوله‌ای به نام احتکار وجود ندارد.

 محسن جلال‌پور رییس سابق اتاق ایران و کرمان در کانال تلگرامی خود نوشت: 

این روزها فراوانی خبرهای مربوط به «کشف انبارهای احتکار کالا» و «بازداشت محتکران» آدم را یاد روزنامه‌های دهه 60 می‌اندازد که هر روز اخبار «مبارزه با احتکار» را در صفحه اول خود انعکاس می‌دادند. 

مواضع برخی رسانه‌ها بعضاً تندتر از روزنامه‌های دهه 60 است. از جمله برنامه تلویزیونی «پایش» که اخیراً خواستار برخوردی شبیه محاکمه «خائنان زمان جنگ» با «محتکران» شده است.

این برنامه اواسط هفته گذشته در سوال نظرسنجی خود از مردم پرسید: آیا موافقید با محتکران در شرایط تحریم، مانند خائنان در زمان جنگ برخورد شود؟ ظرف چند روز گذشته نیروهای انتظامی و امنیتی نیز در سطحی گسترده با به اصطلاح «محتکران» برخورد کرده‌اند و بر اساس گزارش‌ها صدها انبار کالا را گشوده‌اند.

فکر می‌کنم رفتار دولت و قوه قضائیه با این مساله چند خطا دارد. خطای اول این است که متهم اصلی خودش را کنار کشیده و تقصیر را گردن دیگران انداخته است. یعنی ماشه قیمت‌ها را سیاستگذار کشیده، دیه‌اش را تولیدکننده و بازاری باید بپردازد. اشتباه دوم این است که در اقتصاد مقوله‌ای به نام احتکار وجود ندارد. به قول دکتر طبیبیان «در ادبیات علم اقتصاد، سرفصلی به نام احتکار وجود ندارد بلکه مفهوم انحصار مطرح است.»

شکل‌گیری انحصار در اقتصاد ایران چرخه‌ای ساده دارد؛ دولت نمی‌تواند میان درآمدها و هزینه‌های اداره کشور تعادل برقرار کند در نتیجه بودجه دچار کسری می‌شود. کسری بودجه باعث می‌شود بدهی دولت به بانک مرکزی یا به طور غیرمستقیم، بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی افزایش پیدا کند که برآیند این اتفاقات افزایش پایه پولی و حجم نقدینگی و در نهایت افزایش تورم است. 

دولت به‌جای اینکه فکری به حال کسری بودجه کند تا دخل و خرجش برابر شود، سرکوب بازار را در دستور کار قرار می‌دهد و سیاست کنترل قیمت‌ها را کلید می‌زند. بعد از مدتی ناچار می‌شود کالاها را دونرخی و سهمیه‌بندی کند. به محض اجرای این سیاست، بازارهای غیررسمی زیادی در اقتصاد شکل می‌گیرد. از این به بعد ما با یک اقتصاد کنترل‌شده چندنرخی مواجهیم که امکان مبادله آزاد در آن فراهم نیست. در این فضا بخش خصوصی امکان رشد ندارد. نتیجه اینکه، انحصار شکل می‌گیرد. 

انحصار که شکل گرفت، انواع فساد به وجود می‌آید و بخش عمده توان و امکانات دولت باید صرف مقابله با «انبار کردن و احتکار کالا» و «سرکوب قیمت» شود. اقتصاد ایران در حال حاضر دراین مرحله است و به نظر می‌رسد تداوم سیاست‌های غلط ما را به اقتصاد کوپنی نزدیک‌تر خواهد کرد. نتیجه اینکه احتمالاً دولت تصمیم می‌گیرد کوپن را احیا کند. احیای کوپن دوباره پایه‌های تولید و توزیع دولتی را قوی می‌کند و این چرخه همین‌طور ادامه پیدا می‌کند.

در چنین شرایطی که مقصر واقعی سیاستگذار است که اقتصاد را در حالت نااطمینانی و عدم قطعیت قرار داده، بازوهای سرکوب‌کننده بازار بدون توجه به برخی بدیهیات اقتصادی شروع به برخورد با بازاریان کرده‌اند. هیچ‌کس نمی‌داند مبنای این برخوردها چیست. اقتصاددانان معتقدند سازمان‌های متولی یا نهادهای سیاستگذار باید ابتدا احتکار را تعریف کنند تا مرز این پدیده با «موجودی انبار» مشخص باشد تا کسی نتواند مدعی فعالان اقتصادی شده و به حقوق مالکیت و حیطه قانونی فعالیت آنها تجاوز کند.

نوستالژی بگیر و ببندهای بازاریان را به هر شکل که مرور کنیم جز آه و افسوس چیزی نصیبمان نمی‌شود. تراژدی این نوستالژی این است که حکمرانی ما در چند دهه گذشته بارها در تله «تنبیه و تعزیر بازار» افتاده اما هرگز نخواسته این سوءتفاهم بزرگ را به صورت ریشه‌ای حل و فصل کند.

چه خوش گفت رودکی بزرگوار:

هرکه نامخت از گذشت روزگار      نیز ناموزد ز هیچ آموزگار

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار

دخالت های دولت موجب به هم ریختگی بازار شده است/ هدف این است که در آمار بگویند طلبی را وصول کرده اند/ شرایط به نفع سودجوها ، رانت خوارها و کسانی است که به یکسری ازاطلاعات دسترسی دارند

رای نیاوردن استعفای «معصوم‌زاده» نشان‌دهنده جناحی نبودن شوراست/شهرداری ملزم به اجرای مصوبات شوراست نه خواسته اعضاء/ از کاندیداتوری معصوم زاده برای انتخابات مجلس بی اطلاعم

مردم از مجلس حرکت انقلابی می‌خواهند نه تماشاچی وضع مردم / مجلس دهم نتوانسته است به جایگاه اصلی خودر مبارزه با فساد برسد/ مجلسی‌ها کار‌هایی که برای رفع تنگنا‌های معیشتی مردم انجام داده اند را توضیح دهند/ چرا مجلس دهم به وظایف قانونی خود که نظارت بر کار‌های دولت و قانون‌گذاری مناسب است به خوبی عمل نکرد/ به جای اینکه برای انتخابات هیات رئیسه مجلس از چند هفته قبل برنامه بریزید، به کار‌های اساسی بپردازید

لطیف کار؛ تجلی عینی شرافت اخلاقی

چرا شورای اصلاح‌طلبان کرمان با خروج همفکران خود از شورای شهر مخالف است؟

31 مجتمع در حال بهره برداری ، 49 مجتمع در حال استعلام و 34 مجتمع در حال ساخت است/ واحدهای رفاهی که در مسیر رودخانه قرار دارند،  بدون مجوز ساخته شدند و زیر نظر ما نیستند

دهقان: ۳ هزار تن شکر در طی ۲ هفته به استان می‌آید و توزیع می‌شود/ حسینی نژاد: نگویید ۳ هزار تن شکر به استان می‌آید بلکه بگویید از سه هزار تن شکر وعده داده شده تنها هزار تن به استان آمده است/ در حال حاضر از ۲۰ فروشگاه کرمان، ۱۸ فروشگاه شکر ندارند/ ما نتوانستیم نیاز شکر استان را تأمین کنیم

مشکل فرم مدارس در سنوات قبل، پایین بودن کیفیت پارچه بود/ بسیاری از عفونت‌های دختران به دلیل کیفیت لباس است/در سنوات قبل هیچ کاهش قیمتی در فرم مدارس اتفاق نیفتاده است

جناب مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی! این سطح از عدالت شایسته تقدیر است

دلمان برای مذاکره صادراتی قرص نیست/با تغییر مکرر قوانین، فرصت برنامه ریزی و تصمیم گیری از بنگاه‌های تولیدی گرفته شده است/ تغییر مکرر و بی ثباتی در قوانین دغدغه‌ی اصلی فعالین اقتصادی است

پربازدید ها

دهقان: ۳ هزار تن شکر در طی ۲ هفته به استان می‌آید و توزیع می‌شود/ حسینی نژاد: نگویید ۳ هزار تن شکر به استان می‌آید بلکه بگویید از سه هزار تن شکر وعده داده شده تنها هزار تن به استان آمده است/ در حال حاضر از ۲۰ فروشگاه کرمان، ۱۸ فروشگاه شکر ندارند/ ما نتوانستیم نیاز شکر استان را تأمین کنیم

31 مجتمع در حال بهره برداری ، 49 مجتمع در حال استعلام و 34 مجتمع در حال ساخت است/ واحدهای رفاهی که در مسیر رودخانه قرار دارند،  بدون مجوز ساخته شدند و زیر نظر ما نیستند

دخالت های دولت موجب به هم ریختگی بازار شده است/ هدف این است که در آمار بگویند طلبی را وصول کرده اند/ شرایط به نفع سودجوها ، رانت خوارها و کسانی است که به یکسری ازاطلاعات دسترسی دارند

پر بحث

فرافکنی به جای پاسخگویی   (۷ نظر)

«قلاده های طلا» بسیار دقیق و موشکافانه به مباحث فتنه ۸۸ پرداخته است/کارگردانی خوب ابوالقاسم طالبی منجر به تولید فیلم خوب و تأثیر گذار شد   (۶ نظر)

شورای اصلاح طلبان تذکر دهد؛به کسی چک سفید نداده ایم   (۵ نظر)

هیچ وامی به من در پروژه عمران کرمان تعلق نگرفته است/ تمام مقامات، استاندار و نمایندگان مجلس از این پروژه حمایت کردند/ وامی که هنوز پرداخت نشده چگونه می‌تواند موجب فساد شود/در این پروژه هیچ شخص حقیقی ذی‌نفع نیست   (۵ نظر)

ده گانه ای برای دومین استاندار دولت تدبیر   (۴ نظر)

استاندار آینده کرمان باید بداند در چارچوب همین قوانین به قدرت رسیده است/ استاندار آینده به این نکته واقف باشد که قرار نیست اسطوره و قهرمان شود   (۴ نظر)

وعده سر خرمن می دهید/قیمت مرغ در کرمان بیشتر از سایر استان هاست/حتی مرغ در شهرهای سیل زده هم به قیمت 13 هزار تومان عرضه می شود   (۴ نظر)

گزارش تصویری گفتارنو از آیین تودیع و معارفه استاندار کرمان   (۳ نظر)

3 انتصاب جدید در استانداری کرمان   (۳ نظر)

زنده باد شفافیت   (۳ نظر)