کد خبر: ۲۹۸۶۵
تاریخ انتشار: ۱۱ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۰:۰۸
ارسال به دوستان
ذخیره
بررسی حوادث خبرساز فضای مجازی از دید روانشناسی و جامعه شناسی
یک جامعه شناس پیرو حوادث اخیری که در سیرجان و کرمان رخ داد و در فضای مجازی سر و صدا بپا کرد می‌گوید:وقتی زیرساخت‌های تربیتی ما درست نباشد و آدمی باهوش هیجانی پایین تربیت کنیم، یا اینکه سیستم توسعه پایدار ما به این مسائل توجه نکند نتیجه آن خواه‌ناخواه به این اتفاقات می‌رسد؛ و آنچه که این اتفاقات را آشکار می‌کند شبکه‌های اجتماعی هستند.
 گروه جامعه/سمیرا کریمی افشار


حال مردم با فضای مجازی کوک یا ناکوک می‌شود. هنوز موج نارضایتی‌ها در سطح ملی پیرامون ضرب و شتم دختر سیرجانی خاتمه نیافته بود که حادثه خوراندن گل نرگس به دو کودک کرمانی خبرساز شد.

هرچند در هر دو مورد مسئولین مربوطه ورود کردند و اتفاقات خاتمه یافت، اما سؤال اینجاست آیا تبعات این‌گونه رفتارهای تهاجمی و مسئله‌دار در جامعه و در ناخودآگاه آن دو کودک یا دختر نوجوان نیز خاتمه یافته است؟

روانشناس و جامعه‌شناسی که با آن‌ها به گفت‌وگو نشستیم هردو معتقدند این رفتارهای نابهنجار و خشونت‌بار ریشه در اختلالات روانی دوران کودکی دارد. آن‌ها معتقدند به نیازهای هیجانی افراد در کودکی‌شان توجه نمی‌شود. کودکان یاد نمی‌گیرند چطور احساسانشان را بشناسند و بدانند در شرایط مختلف که رسیدن به نیازهایشان طول می‌کشد چه رفتاری از خود بروز دهند.

در این میان عده‌ای فضاهای مجازی را عامل بروز این‌چنینی رفتارهایی می‌دانند و معتقدند عدم کنترل خانواده‌ها و آزاد گذاشتن فرزندانشان منجر به بروز این ناهنجاری‌ها در جامعه می‌شود.

عده‌ای دیگر همچون روانشناسان و جامعه شناسان اما معتقدند درست است فضای مجازی تسهیل گر و تسریع‌کننده برخی از رفتارها است؛ اما نباید از این نکته غافل شد که فضای مجازی به‌خودی‌خود بار ارزشی ندارد و این ما هستیم که با تولید محتوا به آن ارزش می‌دهیم.

یک جامعه شناس پیرو حوادث اخیری که در سیرجان و کرمان رخ داد و در فضای مجازی سر و صدا بپا کرد می‌گوید: ازاین‌دست اتفاقات ممکن است برای خیلی‌های دیگر رخ‌داده باشد اما این رسانه‌ای شده است.

علی سوند رومی می گوید: وقتی زیرساخت‌های تربیتی ما درست نباشد و آدمی باهوش هیجانی پایین تربیت کنیم، یا اینکه سیستم توسعه پایدار ما به این مسائل توجه نکند نتیجه آن خواه‌ناخواه به این اتفاقات می‌رسد؛ و آنچه که این اتفاقات را آشکار می‌کند شبکه‌های اجتماعی هستند.

سوند رومی در پاسخ به سؤال خبرنگار ما مبنی بر اینکه برخی معتقدند فضای مجازی باعث بروز این اتفاقات می‌شود، شما نقش فضای مجازی در بروز این رفتارها را چگونه ارزیابی می کنید؟ می‌گوید: تکنولوژی و فضای مجازی تسهیل گر این اتفاقات است اما اگر نظام آموزشی ما نظام خوبی باشد یا عدالت اجتماعی برقرار باشد اتفاقات ممکن است به‌گونه‌ای دیگر در فضای مجازی منتشر شود.

این جامعه‌شناس می‌افزاید: تکنولوژی به‌صورت ذاتی خنثی است باید دید چه محتوایی را سوار بر آن می‌کنیم، چراکه فضای مجازی فی‌نفسه بار ارزشی ندارد آنچه که ما در آن منتشر می‌کنیم بار ارزشی دارد و ما می‌توانیم محتوای ناب و اصیل و متعالی تولید کنیم یا اینکه محتوایی نداریم و برای آن برنامه‌ریزی نکردیم.

او در پاسخ به این سؤال که نقش ادارات در فرهنگ‌سازی و آموزش کارکنانشان در حوزه نحوه برخورد با مردم را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ می‌گوید: وقتی یک سازمانی فرد را گزینش و استخدام می‌کند متولی ارتقا کیفیت خدمات و ارتقا جایگاه معرفتی و شعوری این فرد نیز است؛ اما آنچه که ما گاهی در جامعه با آن روبه‌رو هستیم این است که ورود افراد به بعضی از دستگاه‌ها از کانال‌های خاص است.

سوند رومی خاطرنشان می‌کند: پروتکل استخدام افراد باید یک پروتکل جامع باشد افرادی که مشکلات خاص دارند بر اساس شرح وظایف یک دستگاه یا استخدام نشوند یا اینکه محدودیت به‌کارگیری در شرایط خاص داشته باشند.

این جامعه‌شناس تصریح می‌کند: وقتی اداره ای می‌خواهد نیرویی را گزینش کند ابعاد عقیدتی، سیاسی را در نظر می‌گیرد در کنارش باید ابعاد اجتماعی، فرهنگی و سلامت روان فرد را هم در نظر بگیرد.
سوند رومی  پیرامون بروز رفتارهای مسئله‌دار یا تهاجمی در موارد مختلف می‌گوید: اگر فردی تجربه کودکی خوبی نداشته باشد یا در شرایط پرخطر و پراسترس زندگی کرده باشد وقتی در یک موقعیتی قرار می‌گیرد که موقعیت مطلوب او نیست و احساس خطر کند رفتارهای واکنشی پرخطر و تهاجمی بروز می‌دهد.

به اعتقاد این جامعه‌شناس شرایط نامطلوب می‌تواند در محیط کار، خانه، حین رانندگی؛ تعاملات دوستانه و ... رخ دهد که فرد در آن‌ها احساس مطلوبیت ندارد.

سوند رومی در گفتگو با خبرنگار ما می‌گوید: رفتارهای پرخطر می‌تواند به شکل تهاجم کلامی، خشونت و تحقیر کردن دیگران و... بروز کند. این در همه جوامع وجود دارد اما ممکن است در برخی از فرهنگ‌ها و جوامع زمینه‌های بروز این رفتارها بیش‌تر باشد.

سوند رومی خاطرنشان می‌کند: یک اتفاقی که به‌طورکلی در جامعه ایرانی در حال وقوع است و ما در سیرجان و کرمان هم شاهد آن هستیم این است که ما شاهد یک‌روند توسعه‌ای همگن و پایدار نیستیم.

رومی ضمن اشاره به اینکه توسعه‌ی ما یک توسعه اقتصادی است می‌گوید: بیشتر توجه ما به گسترش صنایع، معادن و توسعه شهری است.

او خاطرنشان می‌کند: همراه این توسعه اقتصادی که باید توسعه فرهنگی و اجتماعی رخ دهد رخ نمی‌دهد. یا متولیان این حوزه امکانات لازم برای فرهنگ‌سازی را ندارند، یا کسانی که توسعه اقتصادی را مهم می‌دانند توسعه فرهنگی را عبث تلقی می‌کنند.

به اعتقاد این جامعه‌شناس این مدل توسعه باعث می‌شود شاهد یک گسیختگی تربیتی باشیم؛ و در حقیقت توسعه اقتصادی تشدیدکننده این موضوع است.

او صراحتاً اعلام می‌کند: توسعه اقتصادی از یک‌سو باعث اختلاف طبقاتی و حاشیه‌نشینی می‌شود و از سوی دیگر منجر به دسترسی مردم به ابزار تکنولوژی می‌شود که هنوز آماده استفاده از آن‌ها نیستند.

مسئول نظام روانشناسی و مشاوره استان کرمان در این خصوص می‌گوید: این‌چنین افراد کودک آزاری هم قطعاً در فرایند رشدشان تا زمان بزرگ‌سالی قطعاً نقایصی بوده است؛ و من معتقدم وضعیت او حتماً باید موردبررسی قرار گیرد.

سید مهدی حسینی در خصوص راهکارهایی برای جلوگیری از بروز این رفتارها می‌گوید: در سطح اول پیشگیری باید سیاست‌گذاران ما بالا بردن سطح رفاهی و اقتصادی جامعه را در اولویت قرار دهند. این مسئله همراه با آموزش‌های جزئی خودبه‌خود به نیازهای روانی مردم پاسخ می‌دهد.

این روانشناس در حوزه اختلالات روانی می‌افزاید: سطح دوم پیشگیری، ثانویه است یعنی ما با افرادی روبرو هستیم که مشکل‌دارند و بایستی به بهزیستی و علوم پزشکی ارجاع داده شوند تا موردبررسی قرار گیرند.

حسینی می‌گوید: هر ارگانی در بحث مصاحبه شغلی یا ارزیابی شغلی باید به مسائل روانی افراد توجه کند و آموزش‌های لازم را به آن‌ها بدهند.

او خاطرنشان می‌کند: وقتی افراد شناسایی و غربالگری نمی‌شوند نتیجه‌اش می‌شود آزار و اذیت کودکان که شاهد آن بودیم؛ اما اگر شناسایی شوند به بهزیستی و علوم پزشکی و درمانگرها ارجاع داده می‌شدند تا درمان شوند.

حسینی در ادامه به سطح سوم پیشگیری اشاره می‌کند و می‌گوید: حالا که کودک‌آزاری اتفاق افتاده است باید چه کنیم؟ آیا باید برخورد تندی داشته باشیم؟ مگر سیستم ما درست بوده است و افراد را آموزش دادیم که بخواهیم با آن‌ها برخورد کنیم؟ به نظر من آن فردی که عامل کودک‌آزاری شده است باید مورد درمان قرار بگیرد.

مسئول نظام روانشناسی و مشاوره استان اذعان می‌کند: ما یک ستادی در استانداری داریم و تلاشمان این است که ارگان‌های مختلف با نظام روانشناسی و بهزیستی تعامل داشته باشند تا کمتر شاهد بروز رفتارهای ناصحیح در سطح ادارات باشیم.

حسینی خاطرنشان کرد: اولین کسی که اعلام آمادگی کرد استاندار کرمان بوده است. ایشان گفتند اولین جایی که می‌خواهید آموزش بدهید کارمندان استانداری باشد. آموزش دهید که به چه صورت در محیط کار با مردم بهتر برخورد کنند. یا در داخل خانواده با خانواده‌شان چگونه رفتار کنند.

حسینی در پاسخ به سؤال خبرنگار ما مبنی بر اینکه برخی فضای مجازی را عامل بروز و ظهور رفتارهای نابهنجار می‌دانند آیا شما این را تائید می‌کنید، می‌گوید: ما در عصری قرارگرفته‌ایم به نام عصر تکنولوژی، یعنی این عصر به نیازهایی در درون انسان پاسخ داده است که همیشه آرزوهایی انسان بوده است.

او می‌گوید: علم وقتی پیشرفت می‌کند ما چه از آن استقبال کنیم و چه منکر آن شویم این‌قدر قوی است که خودش را تحمیل می‌کند.

این روانشناس در پاسخ به این سؤال که وقتی اختلالات روانی در کودکی حل‌نشده است بنا براین فضای مجازی هم نباشد این اختلالات درجایی دیگر خود را بروز می‌دهند، می‌گوید: فضای مجازی هم نباشد درواقع این اتفاق می‌افتد ولی با اندکی تأخیر.30 سال قبل هم ما آسیب اجتماعی داشته‌ایم ولی بحث این است که اگر این اتفاق می‌افتاد کسی نمی‌توانست ثابت کند.

حسینی ضمن اشاره به اینکه فیلم گرفتن در فضای مجازی خوب است می‌گوید: این‌یک عمل پیشگیرانه است چراکه وقتی می‌خواهیم در یک محیطی رفتار نامتعارفی انجام دهیم می‌دانیم یک موبایل دست هرکسی هست و این بازدارنده است.

از سوی دیگر او در خصوص بروز رفتارهای پرخطر تهاجمی یا خشونت‌بار می‌گوید: در مدارس و خانواده‌های ما مهارت‌های زندگی و مهارت‌های هیجانی خیلی جدی گرفته نمی‌شود.
او می‌افزاید: نیازهای هیجانی در دوران کودکی و نوجوانی باید جدی گرفته شود اگر در مسیر درست قرار نگیرند آسیب‌زا خواهند بود.

او ضمن اشاره به اینکه بچه‌های ما در مدرسه عمدتاً مهارت‌های درسی و حفظیات را یاد می‌گیرند، می‌گوید: بچه‌ها باید مهارت‌های زندگی، مهارت‌های هیجانی را فرابگیرند.

حسینی همچنین اذعان می‌کند: بچه‌ها باید احساساتشان را بشناسند تا مادامی‌که تحت‌فشار هستند و نیازهایشان برآورده نمی‌شود بتوانند رفتارهای خود را مدیریت کنند.
حسینی به فرهنگ رها گذاری فرزندان در جامعه فعلی اشاره می‌کند و می‌گوید: در خانواده‌ها به مهارت‌های فرزند پروری خیلی اهمیت نمی‌دهند؛ و بچه‌ها را به حل خود رها می‌کنند.

 حسینی در پاسخ به این سؤال خبرنگار ما مبنی بر اینکه بروز رفتارهای پرخطر خشونتی و تهاجمی در همه نوع خانواده‌ای چه به لحاظ سطح فرهنگ و چه سطح اقتصادی بروز می‌کند عمده دلیل آن را چه می‌دانید؟ می‌گوید: این مسئله پاسخ علمی دارد. به نظر می‌آید تعریف فرهنگ و اقتصاد در جامعه ما تغییر پیداکرده است. و ملاک ما برای ارزیابی یک خانواده وضع ظاهری آن‌ها است. مثلاً می‌گوییم خانواده فرهنگی است، وضع اقتصادی آن‌ها هم خوب است؛ اما این‌ها ظاهر قضیه است. 
درصورتی‌که در تعریف رفتار سالم و رفتاری که بهزیستی روانی همراه خودش می‌آورد، با ویژگی‌هایی روبرو هستیم که در علم به آن پرداخته می‌شود که خیلی ظاهری نیستند.
حسینی خاطرنشان می‌کند: تعریف ما از شخصیت به‌گونه‌ای است که ظاهر را قضاوت می‌کنیم. خود شخصیت یعنی نقابی که ما جلوی دیگران می‌زنیم.

این روانشناس در ادامه می‌افزاید: در جامعه ممکن است یک خانواده ازلحاظ اقتصادی خوب باشد، هر نیازی که بچه داشته باشد برآورده کند اما بحث این است که آیا آن نیازهای هیجانی اساسی که نیاز بچه‌ها در کودکی و نوجوانی است آیا پاسخ داده می‌شوند؟

حسینی به یکی دیگر از مشکلات جامعه اشاره کرد و گفت: عمده کاری که ما از آن غفلت کردیم نحوه تعامل بچه‌ها باهم است؛ که عمدتاً به آپارتمان محدودشده است.

حسینی اذعان می‌کند: در طول دو-سه دهه تغییراتی ازلحاظ ویژگی‌ها و ملاک‌های رفتارهای خوب و به هنجار در سطح جامعه ایجادشده است.


برچسب ها: صدای تاک ، فضای مجازی
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار

ببینید| کلیپ همایش بزرگ حامیان دکتر زهره سالاری/ سخنرانی دکتر زهره سالاری

ببینید| بسته انتخاباتی گفتارنو ویژه دکتر زهره سالاری

زندانی مشمول حمایت ستاد دیه قبل از اول مهرماه 98 در استان نداریم / زندان هزینه‌های مادی و معنوی زیادی به جامعه تحمیل می‌کند / جمعیت زیاد زندانیان در شان جمهوری اسلامی نیست

ببینید| کلیپ همایش بزرگ حامیان دکتر زهره سالاری/ سخنرانی سید حسین مرعشی

تنها راه مقابله با آمریکا و اسرائیل اقتدار است / انسان ولایت‌مدار با انسان ولایت‌شعار فرق دارد / حاج قاسم رحماء بینهم بود / شهادت حاج قاسم قیامت به پا کرد / سردار سلیمانی از تهدیدها فرصت ساخت / حضور مردم در انتخابات تعیین کننده و سرنوشت‌ساز است

هیچ وقت مسئله استعفا را در ذهن نداشتم/ دولت مسئولیتی در کلیر کردن آسمان ندارد/ ۴۴ حوزه انتخاباتی، غیررقابتی است/معنی ندارد در کشور یک جناح و حزب حاکم مطلق باشد/انتخابات ممکن است مطلوب ما نباشد، اما باید پای صندوق برویم و رای بدهیم/دولت و من هیچ لیستی در انتخابات نداریم

قبل از توسعه کشت می‌بایست بازاریابی انجام شود/ رقابت منفی و ضرر کشاورزان، تبعات توسعه کشت‌های گلخانه‌ای بدون برنامه است/نیاز به دیپلماسی سیاسی و تجاری داریم

برادر شهید سلیمانی خواستار شد؛ جانباختگان مراسم تشییع پیکر شهید سلیمانی در کرمان، جزو شهداء محسوب شوند

واریز ۲۰۵ هزار تومان سود علی‌الحساب سهام عدالت از سوم اسفند

هر جا رد پای توسعه بود، اصلاح‌طلبان در آن نقش داشتند/ در مجلس باید تمام تفکرات، حضور یابند /مبارزه با فساد ذره‌بین و قانون پیچیده نمی‌خواهد/ بیش از ۴۰ سال است که در استان نماینده زن نداشته‌ایم/ در عرصه‌های مدیریتی حضور زنان کمرنگ است/سردار سلیمانی معتقد بودند که وطن برای همه ایرانیان است

پربازدید ها

برخی قوانین و مقررات متناسب با شرایط استان‌ها نیست / بعضی دستورالعمل‌ها باعث طولانی‌تر شدن صدور مجوزها می‌شود

برای تامین دارو و تجهیزات در نوروز تمهیدات لازم اندیشیده شده است / هیچ نگرانی برای موجودی دارو نداریم

۶۱ درصد از زندانیان ماندگار در کرمان دارای جرم مواد مخدر هستند / کاهش منابع آبی و افزایش نرخ اعتیاد و طلاق از تهدیدات و آسیب‌های استان کرمان است

وقتی احساس تعلق نباشد احساس خشم به وجود می آید

۲۲ مدرسه شهر کرمان جهت اسکان میهمانان اربعین سردار سلیمانی تعطیل شد / مدارسی که در مسیر مراسم شهید سلیمانی قرار دارند یک ساعت زودتر تعطیل کنند

زندانی مشمول حمایت ستاد دیه قبل از اول مهرماه 98 در استان نداریم / زندان هزینه‌های مادی و معنوی زیادی به جامعه تحمیل می‌کند / جمعیت زیاد زندانیان در شان جمهوری اسلامی نیست

پر بحث

مرحله دوم یارانه معیشتی فردا واریز می‌شود / متقاضیانی که یارانه دریافت نمی‌کردند از 10 دی ماه ثبت‌نام کنند   (۱۰۲ نظر)

ردصلاحیت گسترده نامزدهای اصلاح‌طلب در سیرجان، زرند و جیرفت/ صلاحیت محسن‌بیگی در کرمان احراز نشد/ یکی از نمایندگان استان در فهرست رد صلاحیت‌ شده‌ها   (۷ نظر)

حرفه خبرنگاری را به رسمیت بشناسیم   (۵ نظر)

نیاز نداریم برای موفقیت در انتخابات اسم تشکیلاتمان را تغییر دهیم   (۵ نظر)

موسسه مولی‌الموحدین غیرانتفاعی، غیردولتی و غیرسیاسی است/ نیروی انتظامی خواستار تغییر اساسنامه موسسه شد/ هیچ یک از اعضای هیات امنا سهمی در شرکت‌های موسسه ندارند و هیچ دریافتی‌ رسمی و غیررسمی به‌خاطر عضویتشان نداشته‌اند/ فعالیت‌های اجتماعی موسسه در ایران بی‌نظیر است/ یک ریال از کمک‌های دولتی وارد موسسه نشده است   (۴ نظر)

ویدئو: گزارش گفتارنو از نحوه آماده سازی مراسم عزاداری حسینیه خواجه خضر کرمان   (۴ نظر)

جوابیه ماه‌بانو معصوم‌زاده به گفتارنو+ توضیحات گفتارنو: خانم معصوم‌زاده! بابت آن اشتباه عذرخواهی می‌کنیم؛ ولی ظاهرا اشتباه گرفته‌اید   (۳ نظر)

گزارش تصویری گفتارنو از نشست خبری استاندار کرمان   (۳ نظر)

مصرف CNG در استان کرمان ۱۳ درصد افزایش یافت/ ۲ جایگاه CNG در جنوب استان راه‌اندازی می شود   (۳ نظر)

مردم از رای گذشته خود عبرت می‌گیرند و به فضل الهی یک مجلس و دولت انقلابی، مدیریت جامعه را به دست می گیرد/ مسئولان با اظهار نظر درباره دختر آبی می خواستند مردم به شفاف‌سازی آرای نمایندگان نپردازند/فرانسه، با لباس دوستی اما با اهداف آمریکا جلو می آید/جامعه آگاه باشد تا برخی با شعار خدامحوری در بین صفوف مسلمانان تفرقه‌افکنی نکنند/مسئولان بدون اذن امامشان مذاکره نکنند   (۳ نظر)

پرطرفدارترین ها

دانشگاه حتی اجازه برگزاری جشن میلاد حضرت فاطمه ( س) را به ما نداد/ اجازه برگزاری تریبون آزاد هم به ما داده نشد/به جریان رقیب اجازه برگزاری برنامه انتخاباتی را هم داده اند   ( نظر)

ببینید: گزارش تصویری از همایش حامیان دکتر زهره سالاری   ( نظر)

در زندگی به انسانیت، عاطفه ها و فطرتها بیشتر از رنگهای سیاسی توجه کردم/در مسائل سیاسی رنگ خدا را بر هر رنگی ترجیح دهید   ( نظر)