کد خبر: ۲۹۹۲۲
تاریخ انتشار: ۱۵ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۲:۱۲
ارسال به دوستان
ذخیره
آنچه در پی خواهد آمد، گزارشی از ماجرای یک پرونده واقعی است که با اندک تغییراتی بازگو می‌شود.
آنچه در پی خواهد آمد، گزارشی از ماجرای یک پرونده واقعی است که با اندک تغییراتی بازگو می‌شود.

 1-زن و مردی که به طور طبیعی بارور نمی‌‏شدند، برای درمان ناباروری با استفاده از سلول‏‌های جنسی متعلق به خودشان (IVF) به مرکزی درمانی مراجعه می‏‌کنند. مرکز بر این اساس که جنین متعلق به خود آن‏ها را استحصال و سپس به رحم زوجه منتقل خواهد کرد، برایشان تشکیل پرونده داده و پیگیری‌ها شروع می‌شود. پس از چندی زوجه در نتیجه این فرآیند باردار می‌شود و وضع حمل می‏‌کند. پس از تولد فرزند در راستای اقدامات پزشکی اولیه، گروه خونی نوزاد مشخص می‌‏شود. از آنجا که مادر، خود دارای تخصص بیولوژی بوده است با ملاحظه گروه خونی نوزاد به این نتیجه می‏‌رسد که این فرزند از نظر ژنتیکی نمی‌توانسته متعلق به او و همسرش باشد، زیرا برخی از گروه‏‌های خونی، نمی‌توانند از تلفیق گروه خونی دو مرد و زن ایجاد شوند. 

به‌عنوان مثال اگر گروه خونی پدر و مادر A و O باشد، فرزند نمی‌تواند دارای گروه خونی B باشد. بنابراین این شک حاصل می‌شود که فرزند حاصل از تخمک و اسپرم زن و مرد دیگری بوده است و این شک با آزمایش ژنتیک به یقین تبدیل می‌شود.

با اطلاع از این امر زوجین دچار شوک روحی و ضربه عاطفی می‌شوند؛ احساسی آمیخته از گناه، عذاب وجدان، نفرت، فریب‏‌خوردگی و حس مسئولیت در برابر فرزند. با این وصف آنها به وکیل مراجعه می‏‌کنند.

2-تحلیل پرونده: این ماجرا از چند جهت قابل بررسی است. الف) خطای پزشکی مرکز درمان ناباروری. ب) سرنوشت فرزند. ج) حقوق والدین ژنتیکی و والدینی که فرزند نزد آن‏ها تولد یافته.
الف) خطای پزشکی در انتقال جنین: پزشکان در تعهداتی که نسبت به درمان بیماران بر عهده می‏‌گیرند مسئولند. این تعهد ممکن است طی قرارداد صریح و کتبی باشد یا شفاهی و ضمنی. 

منتها جنس تعهد پزشک در همه موارد یکسان نیست. تعهدات پزشکی را می‌توان به دو بخش تعهد به وسیله (کوشش در راه درمان) و تعهد به نتیجه (تضمین درمان) تقسیم کرد. بیشتر تعهدات پزشکی از نوع تعهد به وسیله هستند و اصولاً کمتر پزشکی هر چند ماهر باشد، بهبودی بیمار را تضمین می‏‌کند. بلکه تنها تلاش می‏‌کند تا بیمار را درمان کند. با وجود این، برخی اقدامات پزشکی حسب طبیعت خود، تعهد به نتیجه محسوب می‌شوند. مانند جراحی‏‌های زیبایی -که در آنها رسیدن به نتیجه معینی مطلوبیت دارد- تعهد به عیادت از بیمار، انجام حداقل اقدامات مراقبتی. 

در اینجا، تعهد پزشک در درمان ناباروری قطعاً تعهد به وسیله بوده چون فرزند‌آوری به وضعیت جسمی زوجین، وضعیت سلول‏‌های جنسی و جنین و بسیاری موارد دیگر وابسته است. اما تعهداتی که مربوط به مقدمات تشکیل و انتقال جنین به رحم زوجه است، در زمره تعهدات به نتیجه می‌آید؛ یعنی پزشک دقت کافی و لازم را در استحصال، نگاهداری و انتقال جنین به رحم تضمین می‏‌کند. اشتباه در انجام این بخش موجب مسئولیت پزشک است.

ب) سرنوشت فرزند: رابطه نسبی این فرزند با هریک از دو دسته والدین ژنتیکی و انتقال‏‌گیرنده از لحاظ حقوقی با ابهام روبه‌رو است. در حقوق ایران اکثر حقوقدانان و فقها، نسب را امری ژنتیک دانسته بنابراین فرزند حاصل را منسوب به والدین ژنتیکی می‌‏دانند. در این فرض با فرزندی مواجه هستیم که رابطه نسبی مشخصی با هیچ یک از دو دسته والدین خود ندارد: آنهایی که او را تربیت می‏‌کنند، والدین حقیقی‏‌اش نیستند و والدین ژنتیکی نیز عملاً ناشناس و خارج از دسترس او هستند.

اما اقلیتی از حقوقدانان و فقها نسب مادری را تابع ولادت (در مورد مادر زایمان کننده) می‏‌شمارند. مطابق این نظریه رابطه نسبی بین طفل و مادر حامل جنین، برقرار می‌شود اما رابطه نسبی پدری، خواه ناخواه با مرد صاحب اسپرم خواهد بود نه شوهرِ زن زایمان‏‌کننده. این وضعیت ناخوشایند، خود زیانی است که به فرزند وارد شده و می‌باید از سوی مرکز درمانی جبران شود.

این خسارت طبعاً دیه نیست زیرا بنا به فرض، جنایت و نقصانی بر این فرزند وارد نشده بلکه این خسارت در زمره خسارات معنوی است. در حقوق ایران و غالب نظام‌‏های حقوقی دنیا، برای خسارات معنوی میزان مشخص و روشنی در قوانین دیده نشده است اما می‌توان گفت که درد و رنج حاصل از این اتفاق که منجر به رنج بی‌هویتی برای طفل گردیده، کمتر از دیه مقدر برای یک انسان نیست و چه بسا اگر این بی‌احتیاطی منجر به طیف وسیعی از مشکلات روحی برای طفل گردد، بتوان چندین دیه کامل را برای وی تقاضا نمود.

ج) حقوق دو دسته والدین مرتبط: از یک سو هر زوج حق دارد فرزند ژنتیکی خود را پرورش دهد نه فرزند متعلق به دیگران را. در پرونده کنونی این حق از زن و شوهر انتقال گیرنده سلب شده به نحوی که ایشان با عملی انجام شده روبه‌رو شده اند: نه می‌توانند فرزند را رها کنند و نه در تولد او آزادی کامل داشته‏‌اند. از سوی دیگر والدین ژنتیکی نیز حق داشتند درباره سرنوشت جنین‏‌های خود تصمیم بگیرند. در این پرونده معلوم نیست آیا آنان نسبت به اهدای جنین خود رضایت داشته‌اند یا مرکز درمانی نسبت به آنان نیز دچار خطا یا اشتباه شده است. از همه اینها گذشته سرنوشت جنین آزمایشگاهی که از خود والدین انتقال گیرنده تحصیل شده (البته اگر وفق ادعای مرکز درمانی، اساساً چنین جنینی تشکیل شده باشد) نیز معلوم نیست؛ آیا این جنین نیز اشتباهاً به دیگری انتقال یافته یا از بین رفته و یا همچنان در مرکز درمانی باقی است؟

مرکز درمانی مسئول زیان مادی ناشی از فقدان جنین متعلق به هر یک از والدین و زیان معنوی ناشی از تألمات روحی آنان است.

3- نتیجه: به طور کلی مرکز درمانی دو گونه مسئولیت مدنی خواهد داشت: ١) در برابر فرزند حاصل از انتقال جنین: اگرچه خسارت یا آسیب بدنی در کار نیست اما خسارت معنوی ناشی از نقص در هویت پابرجاست. ٢) در برابر والدین: این مسئولیت شامل دو دسته زیان مادی و معنوی است. زیان مادی ناشی از فقدان جنین و زیان معنوی ناشی از تحمیل جنین ناخواسته.

منبع: ایران
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار

نام گذاری حد فاصل خیابان چمران - فلسطین به نام سادات خوشرو

مویدی:قدر السهمی که از مردم گرفتید بازگردانید/خدادادی: خلاف قانون عمل نمی کنیم/ آموزش و پرورش، سهمش از زمین الغدیر را نمی خواهد

مویدی: قدرالسهمی که از مردم گرفته شده است را برگردانید/خدادادی: خلاف قانون عمل نمی کنیم/آموزش و پرورش، سهمش از زمین الغدیر را نمی خواهد

مشرفی گلایه‌های استانداری از شهرداری را به شورا آورد/شهرداری، مجری‌های ما را تحویل نمی‌گیرد/ انتقاد مدیر کل ستاد بحران از عدم اختصاص کامل ساختمان مدیریت بحران از سوی شهرداری/متولی فضای سبز کرمان را مورد بررسی قرار دهید/ وضعیت فضای سبز در گذشته بهتر بود/۱۶ درصد آب‌های زیر زمینی سهم شهرداری است، اما درختان خشک شدند

مشرب شيخ كرمانی ما قرابتی به شيخ شيرازی دارد

حجتی کرمانی سرمشق نهضت در كرمان

ما اصلا عادت به خودانتقادي نداريم/بايد به 22 بهمن برگرديم/عده زيادي اصلا سياست را كنار گذاشته‌اند و اين خطرناك است

۶۴ درصد واحد‌های تولید مشکل تامین مالی دارند/ تولید خودرو از ۱۱۴ هزار دستگاه به ۴۲ هزار دستگاه رسیده است

پرونده مفتوح برای واریته های نامناسب زیتون و خرما در استان / گیاهان دارویی کشت جایگزین در استان

خرمای مضافتی بم، در بازار داخلی، بازار ندارد/ در نزدیکی ماه رمضان با مصوبه منع صادرات دچار مشکل شدیم/ بیش از ۷۰ درصد باغات خرما در بم خسارت دیده است/فرایند انتقال آب به شهرستان بم پیشرفت ۵۰ درصدی داشته است

پر بحث

بخاطر آپاندیسیت 4 بار فرزندم به اتاق عمل رفت/فرزندم هم جسمی و هم روحی آسیب دیده است/ نهادهای نظارتی به دادم برسند+ عکس   (۱۰ نظر)

همه موافق سیستم اعلام بار مجازی هستند به جز من و 80 درصد رانندگان/ رانندگان در این سیستم حق انتخاب بار ندارند/ سیستم مجازی اعلام بار بوشهر رضایت بخش نبود/ نظارت ما بر سیستم اعلام بار کم رنگ می شود   (۸ نظر)

چهره‌ها، چهره به دنیا نمی‌آیند   (۸ نظر)

هیچ تعصبی روی هیچ پزشکی نداریم/ من تایید نمی‌کنم که از نظر تجهیزات پزشکی در مضیقه‌ایم/ تبحر پزشکان متفاوت است/ عارضه جزیی از پزشکی است   (۶ نظر)

شورای اصلاح طلبان تذکر دهد؛به کسی چک سفید نداده ایم   (۶ نظر)

«قلاده های طلا» بسیار دقیق و موشکافانه به مباحث فتنه ۸۸ پرداخته است/کارگردانی خوب ابوالقاسم طالبی منجر به تولید فیلم خوب و تأثیر گذار شد   (۶ نظر)

چهارده سالگی سن افسردگی نوجوانان/ تصویری که نوجوانان از خودشان از نظر جسمی و روحی دارند در دوران بلوغ به هم می‌ریزد و همین باعث می‌شود از خودشان راضی نباشند   (۵ نظر)

ده گانه ای برای دومین استاندار دولت تدبیر   (۵ نظر)

وعده سر خرمن می دهید/قیمت مرغ در کرمان بیشتر از سایر استان هاست/حتی مرغ در شهرهای سیل زده هم به قیمت 13 هزار تومان عرضه می شود   (۵ نظر)

آقای فدائی! به زنان کرمان بی وفایی شد   (۳ نظر)