کد خبر: ۲۹۹۲۲
تاریخ انتشار: ۱۵ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۲:۱۲
ارسال به دوستان
ذخیره
آنچه در پی خواهد آمد، گزارشی از ماجرای یک پرونده واقعی است که با اندک تغییراتی بازگو می‌شود.
آنچه در پی خواهد آمد، گزارشی از ماجرای یک پرونده واقعی است که با اندک تغییراتی بازگو می‌شود.

 1-زن و مردی که به طور طبیعی بارور نمی‌‏شدند، برای درمان ناباروری با استفاده از سلول‏‌های جنسی متعلق به خودشان (IVF) به مرکزی درمانی مراجعه می‏‌کنند. مرکز بر این اساس که جنین متعلق به خود آن‏ها را استحصال و سپس به رحم زوجه منتقل خواهد کرد، برایشان تشکیل پرونده داده و پیگیری‌ها شروع می‌شود. پس از چندی زوجه در نتیجه این فرآیند باردار می‌شود و وضع حمل می‏‌کند. پس از تولد فرزند در راستای اقدامات پزشکی اولیه، گروه خونی نوزاد مشخص می‌‏شود. از آنجا که مادر، خود دارای تخصص بیولوژی بوده است با ملاحظه گروه خونی نوزاد به این نتیجه می‏‌رسد که این فرزند از نظر ژنتیکی نمی‌توانسته متعلق به او و همسرش باشد، زیرا برخی از گروه‏‌های خونی، نمی‌توانند از تلفیق گروه خونی دو مرد و زن ایجاد شوند. 

به‌عنوان مثال اگر گروه خونی پدر و مادر A و O باشد، فرزند نمی‌تواند دارای گروه خونی B باشد. بنابراین این شک حاصل می‌شود که فرزند حاصل از تخمک و اسپرم زن و مرد دیگری بوده است و این شک با آزمایش ژنتیک به یقین تبدیل می‌شود.

با اطلاع از این امر زوجین دچار شوک روحی و ضربه عاطفی می‌شوند؛ احساسی آمیخته از گناه، عذاب وجدان، نفرت، فریب‏‌خوردگی و حس مسئولیت در برابر فرزند. با این وصف آنها به وکیل مراجعه می‏‌کنند.

2-تحلیل پرونده: این ماجرا از چند جهت قابل بررسی است. الف) خطای پزشکی مرکز درمان ناباروری. ب) سرنوشت فرزند. ج) حقوق والدین ژنتیکی و والدینی که فرزند نزد آن‏ها تولد یافته.
الف) خطای پزشکی در انتقال جنین: پزشکان در تعهداتی که نسبت به درمان بیماران بر عهده می‏‌گیرند مسئولند. این تعهد ممکن است طی قرارداد صریح و کتبی باشد یا شفاهی و ضمنی. 

منتها جنس تعهد پزشک در همه موارد یکسان نیست. تعهدات پزشکی را می‌توان به دو بخش تعهد به وسیله (کوشش در راه درمان) و تعهد به نتیجه (تضمین درمان) تقسیم کرد. بیشتر تعهدات پزشکی از نوع تعهد به وسیله هستند و اصولاً کمتر پزشکی هر چند ماهر باشد، بهبودی بیمار را تضمین می‏‌کند. بلکه تنها تلاش می‏‌کند تا بیمار را درمان کند. با وجود این، برخی اقدامات پزشکی حسب طبیعت خود، تعهد به نتیجه محسوب می‌شوند. مانند جراحی‏‌های زیبایی -که در آنها رسیدن به نتیجه معینی مطلوبیت دارد- تعهد به عیادت از بیمار، انجام حداقل اقدامات مراقبتی. 

در اینجا، تعهد پزشک در درمان ناباروری قطعاً تعهد به وسیله بوده چون فرزند‌آوری به وضعیت جسمی زوجین، وضعیت سلول‏‌های جنسی و جنین و بسیاری موارد دیگر وابسته است. اما تعهداتی که مربوط به مقدمات تشکیل و انتقال جنین به رحم زوجه است، در زمره تعهدات به نتیجه می‌آید؛ یعنی پزشک دقت کافی و لازم را در استحصال، نگاهداری و انتقال جنین به رحم تضمین می‏‌کند. اشتباه در انجام این بخش موجب مسئولیت پزشک است.

ب) سرنوشت فرزند: رابطه نسبی این فرزند با هریک از دو دسته والدین ژنتیکی و انتقال‏‌گیرنده از لحاظ حقوقی با ابهام روبه‌رو است. در حقوق ایران اکثر حقوقدانان و فقها، نسب را امری ژنتیک دانسته بنابراین فرزند حاصل را منسوب به والدین ژنتیکی می‌‏دانند. در این فرض با فرزندی مواجه هستیم که رابطه نسبی مشخصی با هیچ یک از دو دسته والدین خود ندارد: آنهایی که او را تربیت می‏‌کنند، والدین حقیقی‏‌اش نیستند و والدین ژنتیکی نیز عملاً ناشناس و خارج از دسترس او هستند.

اما اقلیتی از حقوقدانان و فقها نسب مادری را تابع ولادت (در مورد مادر زایمان کننده) می‏‌شمارند. مطابق این نظریه رابطه نسبی بین طفل و مادر حامل جنین، برقرار می‌شود اما رابطه نسبی پدری، خواه ناخواه با مرد صاحب اسپرم خواهد بود نه شوهرِ زن زایمان‏‌کننده. این وضعیت ناخوشایند، خود زیانی است که به فرزند وارد شده و می‌باید از سوی مرکز درمانی جبران شود.

این خسارت طبعاً دیه نیست زیرا بنا به فرض، جنایت و نقصانی بر این فرزند وارد نشده بلکه این خسارت در زمره خسارات معنوی است. در حقوق ایران و غالب نظام‌‏های حقوقی دنیا، برای خسارات معنوی میزان مشخص و روشنی در قوانین دیده نشده است اما می‌توان گفت که درد و رنج حاصل از این اتفاق که منجر به رنج بی‌هویتی برای طفل گردیده، کمتر از دیه مقدر برای یک انسان نیست و چه بسا اگر این بی‌احتیاطی منجر به طیف وسیعی از مشکلات روحی برای طفل گردد، بتوان چندین دیه کامل را برای وی تقاضا نمود.

ج) حقوق دو دسته والدین مرتبط: از یک سو هر زوج حق دارد فرزند ژنتیکی خود را پرورش دهد نه فرزند متعلق به دیگران را. در پرونده کنونی این حق از زن و شوهر انتقال گیرنده سلب شده به نحوی که ایشان با عملی انجام شده روبه‌رو شده اند: نه می‌توانند فرزند را رها کنند و نه در تولد او آزادی کامل داشته‏‌اند. از سوی دیگر والدین ژنتیکی نیز حق داشتند درباره سرنوشت جنین‏‌های خود تصمیم بگیرند. در این پرونده معلوم نیست آیا آنان نسبت به اهدای جنین خود رضایت داشته‌اند یا مرکز درمانی نسبت به آنان نیز دچار خطا یا اشتباه شده است. از همه اینها گذشته سرنوشت جنین آزمایشگاهی که از خود والدین انتقال گیرنده تحصیل شده (البته اگر وفق ادعای مرکز درمانی، اساساً چنین جنینی تشکیل شده باشد) نیز معلوم نیست؛ آیا این جنین نیز اشتباهاً به دیگری انتقال یافته یا از بین رفته و یا همچنان در مرکز درمانی باقی است؟

مرکز درمانی مسئول زیان مادی ناشی از فقدان جنین متعلق به هر یک از والدین و زیان معنوی ناشی از تألمات روحی آنان است.

3- نتیجه: به طور کلی مرکز درمانی دو گونه مسئولیت مدنی خواهد داشت: ١) در برابر فرزند حاصل از انتقال جنین: اگرچه خسارت یا آسیب بدنی در کار نیست اما خسارت معنوی ناشی از نقص در هویت پابرجاست. ٢) در برابر والدین: این مسئولیت شامل دو دسته زیان مادی و معنوی است. زیان مادی ناشی از فقدان جنین و زیان معنوی ناشی از تحمیل جنین ناخواسته.

منبع: ایران
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار

شهرداری:نصب آب سرد کن در پیاده روها بر عهده شهرداری نیست/ تعداد آب سرد کن های جنگل قائم کافی است/دانشگاه علوم پزشکی: در سال گذشته یک مورد آلودگی داشتیم که مربوط به آب سرد کن های بین راهی بود/ آب سرد کن های سطح شهر همگی به آب شهری وصل هستند/ با کسانی که از آب سرد کن های سنتی استفاده کنند برخورد می کنیم

ظرف 3سال اینده 30 هزار واحد صنفی شهر کرمان، الک می شوند/بیکاری بخش های دیگربه بخش اصناف آمده است/ قانون نظام صنفی خیلی روشن و مدرن عمل کرده است/رقابت، هم می‌تواند به نفع واحد صنفی و هم به نفع مصرف کننده باشد

حتی اگر درختان توت سم پاشی نشده باشند،باز هم مصرف آن ها مضر است/ توت های خیابانی حاوی درصد بالایی از فلزات سنگین اند

افراد زیادی فقط نذر کردند که به مجلس بروند و خط و ربط برایشان مهم نیست/ مجلس دهم سه فراکسیون اقلیت دارد/ هرکس بیاید و بتواند به رقیب خود رکب یا متلک بگوید با یک خنده و اخم سه میلیون رأی در کشور جابه جا می‌شود

زمین‌خواران با استقرار کانکس در برخی زمین‌ها به دنبال تصرف زمین‌های دولتی هستند

سینماداران موظفند بلیط سه شنبه‌ها را نیم بها کنند/نیم بها بودن بلیط هیچ ربطی به دولتی یا خصوصی بودن سینما‌ها ندارد/ اگر مدیران سینما‌ها سه شنبه را نیم بها نکنند مجبور می‌شویم فیلم به آن‌ها ندهیم/ تعداد سینما‌های کرمان کم است، جای مانور نداریم/در کرمان استقبال چندانی از سینما نمی شود

کوری در انتظار متقاضیان رنگی کردن چشم / تبلیغات بی پایه و اساس است / پیوند چشم امکان پذیر نیست/با لیزر به هیچ عنوان نمی‌توان رنگ مردمک را تغییر داد

بخش کشاورزی پتانسیل خودکفا شدن را دارد

اشتغال بیش از ۶۳ درصد جمعیت جنوب استان در بخش کشاورزی/ ایجاد صنایع تبدیلی کشاورزی در جنوب استان ضروری است

برگزاری نشست توسط احزاب در اماکن مسقف نیاز به مجوز ندارد

پر بحث

فرافکنی به جای پاسخگویی   (۷ نظر)

«قلاده های طلا» بسیار دقیق و موشکافانه به مباحث فتنه ۸۸ پرداخته است/کارگردانی خوب ابوالقاسم طالبی منجر به تولید فیلم خوب و تأثیر گذار شد   (۶ نظر)

شورای اصلاح طلبان تذکر دهد؛به کسی چک سفید نداده ایم   (۵ نظر)

هیچ وامی به من در پروژه عمران کرمان تعلق نگرفته است/ تمام مقامات، استاندار و نمایندگان مجلس از این پروژه حمایت کردند/ وامی که هنوز پرداخت نشده چگونه می‌تواند موجب فساد شود/در این پروژه هیچ شخص حقیقی ذی‌نفع نیست   (۵ نظر)

ده گانه ای برای دومین استاندار دولت تدبیر   (۴ نظر)

وعده سر خرمن می دهید/قیمت مرغ در کرمان بیشتر از سایر استان هاست/حتی مرغ در شهرهای سیل زده هم به قیمت 13 هزار تومان عرضه می شود   (۴ نظر)

گزارش تصویری گفتارنو از آیین تودیع و معارفه استاندار کرمان   (۳ نظر)

3 انتصاب جدید در استانداری کرمان   (۳ نظر)

زنده باد شفافیت   (۳ نظر)

فرشاد از نمایندگان مجلس خواست برای اختصاص اعتبارات ملی به پروژه های شهری کرمان پیگیری کنند/ فدایی از تاخیر 15 روزه در افتتاح پل سیدی، از مردم عذرخواهی کرد/شهردار عدم عرضه قیر در کشور و افزایش قیمت فولاد را از مشکلات پروژه برشمرد   (۳ نظر)