کد خبر: ۳۰۷۱۶
تاریخ انتشار: ۲۸ فروردين ۱۳۹۸ - ۰۹:۲۸
ارسال به دوستان
ذخیره
دهک های اول تا دهم درآمدی ایران به ترتیب بی بهره ترین تا برخوردارترین دهک درآمدی را تشکیل می دهند. بررسی ها نشان می دهد ۵ کالا مهمترین اقلامی هستند که مشمول یارانه پنهان هستند. به این ترتیب بنزین، کالاهای اساسی، برق، دارو و گاز طبیعی مهمترین دریافت کنندگان یارانه پنهان هستند. این وضعیت نشان می‌دهد شیوه توزیع یارانه های پنهان در ایران مشکلات متعددی را داراست و بازنگری در این ساختار ضرورت دارد.

در حالی که دهک اول یا کم درآمد ترین دهک درآمدی ایران ۷ میلیارد و ۷۳۷ هزار تومان یارانه پنهان دریافت می کند، یارانه دهک دهم یا پردرآمدترین دهک درآمدی ایران به ۲۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان می رسد.

 بررسی‌های صورت گرفته از سوی سازمان برنامه و بودجه نشان می دهد در حالی که هدف اصلی از اعطای یارانه، ایجاد شرایطی مناسب برای خانوارهای کم درآمد و تحقق مولفه عدالت است، در ایران بیشترین حجم یارانه به پردرآمدترین‌ها برسد.

 برخی معتقدند این بررسی پایه تغییر بنیان اعطای یارانه در ایران است، از این رو سئوال مهمی که در شرایط کنونی مطرح می شود، این است که آیا قرار است از پس ۹ سال تجربه آزموده شده و شکست خورده اعطای یارانه نقدی به هر نفر، شرایط پرداخت یارانه های باز هم دستخوش تغییر شود؟  

به این ترتیب دهک های اول تا دهم درآمدی ایران به ترتیب بی بهره ترین تا برخوردارترین دهک درآمدی را تشکیل می دهند. بررسی ها نشان می دهد ۵ کالا مهمترین اقلامی هستند که مشمول یارانه پنهان هستند.  به این ترتیب بنزین، کالاهای اساسی، برق، دارو و گاز طبیعی مهمترین دریافت کنندگان یارانه پنهان هستند.  این وضعیت نشان می‌دهد شیوه توزیع یارانه های پنهان در ایران مشکلات متعددی را داراست و بازنگری در این ساختار ضرورت دارد.

 باز هم اصلاح ساختار یارانه ها

 این اولین باری نیست که ضرورت بازنگری در ساختار تخصیص یارانه ها مطرح می شود. از دو دهه قبل بحث بازنگری در ساختار یارانه‌ها مطرح شد اما در سال ۱۳۸۹ بود که اصلاح ساختار یارانه با هدف تخصیص یارانه نقدی در دستور کار قرار گرفت و با هدف حذف یارانه پنهان و آشکار، یارانه‌های نقدی به سرپرستان خانوار تخصیص یافت اما در عمل از پس گذشت ۹ سال، حجم یارانه‌های پنهان افزایشی چشمگیر را تجربه می‌کند. در این ساختار نه تنها یارانه‌های نقدی بار سنگینی را بر دوش اقتصاد ایران گذاشته و هر ماه ۴ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان در قالب یارانه نقدی توزیع می‌شود بلکه یارانه‌های پنهان نیز به دست کسانی می‌رسد که برخوردارند و درآمد مولفه مهمی در جذب یارانه پنهان در ساختار اقتصادی ایران است.


بنزین صدرنشین دریافت یارانه پنهان

در میان ۵ قلم کالایی که یارانه پنهان دریافت می‌کنند، بنزین صدر نشین دریافت یارانه پنهان است، حجم یارانه پنهانی که در یک سال به این حامل انرژی اختصاص یافته است، ۱۲۳ هزار و ۵۲۴ میلیارد تومان است. گاز طبیعی دومین رتبه در میان اقلام دریافت کننده یارانه پنهان را دارد. میزان یارانه پنهانی که به گاز طبیعی تعلق می گیرد ۷۲ هزار و ۵۸۲ میلیارد تومان برآورد می شود.

میزان یارانه پنهانی که به کالاهای اساسی اختصاص می یابد نیز ۳۹ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان براورد شده است.

یارانه پنهان چیست؟

یارانه پنهان در حقیقت عدم النفع دولت به دلیل فروش کالاهای تولیدی در داخل کشور با قیمت‌های پایین تر از قیمت قابل فروش در خارج از کشور است. به اصلاح این شیوه پرداخت یارانه، این منابع در اختیار دولت قرار می‌گیرد و دولت می‌تواند درباره نحوه بازتوزیع آن تصمیم‌گیری کند در نتیجه به پایداری بودجه دولت و قطع یارانه از محل‌های ناپایدار کننده سیاست مالی می‌انجامد.

در اقتصاد ایران این نوع یارانه، به خصوص از زمانی که تفاوت زیادی بین نرخ ارز رسمی با قیمت بازاری آن ایجاد شد، ابعاد گسترده‌ای یافته است. یارانه پنهان بر مبنای ارز هشت هزار تومان و نرخ ارز کالای اساسی ۴۲۰۰ تومانی، برای کالاهای اساسی و دارو، قیت بنزین بر اساس فوب خلیج فارس و قیمت گاز طبیعی نسبت به قیمت صادراتی سنجیده شده است.

 متوسط میزان مصرف نیز در محاسبه میزان برخورداری دهک ها از یارانه پنهان موثر بوده است.

 حجم یارانه‌ها در اقتصاد چقدر است؟

میزان یارانه‌های بودجه‌ای احصا شده ۱۰۰ هزار میلیارد تومان در سال ۱۳۹۸ است. مجموع یارانه‌های فرابودجه‌ای از محل صندوق‌های فرابودجه‌ای، منابع نهادهای عمومی غیردولتی و شرکتهای دولتی ۱۴۰ هزار میلیارد تومان در سال تخمین زده می‌شود. در نتیجه، جمع یارانه‌های آشکار به ۲۴۰هزار میلیارد تومان می‌رسد. مجموع تسهیلات تکلیفی و تحت تضمین دولت از شبکه بانکی در تعهد دولت در سال بالغ بر ۷۲هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود. به علاوه، مجموع یارانه‌های پنهان بالغ بر ۶۴۹ هزار میلیارد تومان تخمین زده شده است.  برآورد انجام شده در این گزارش نشان میدهد در سال ۱۳۹۸، مجموع یارانه آشکار و پنهان برابر ۸۹۰هزار میلیارد تومان است که این رقم معادل ۱۰.۹میلیون تومان یارانه اعطایی به ازای هر فرد و تقریباً ۲.۲ برابر بودجه سالانه کشور است.

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار

مراسم تنفیذ سیزدهمین دوره ریاست‌جمهوری ۱۲ مرداد برگزار می‌شود

روحانی: بخشی از واقعیت را به مردم نگفتیم؛ چون نمی‌شد و مفید نبود / می‌ترسیدم وحدت ملی صدمه ببیند؛ بسیاری از مسائل را به جان خریدیم / طبق چارچوب اعلامی رهبری می‌توانستیم به برجام بازگردیم؛ اما جای دیگری برای ما گرفتاری ایجاد کرد

دولت آینده دغدغه ی واردات و تولید واکسن نخواهد داشت/ تحویل 14 میلیون دُز واکسن خریداری شده از سبد کواکس

اگر رییسی به سهم خواهی‌ها تن بدهد با مشکل مواجه می‌شود/ مجلس به وزیر زن رای اعتماد نمی‌دهد/ طرح صیانت از فضای مجازی بسیار بی رحمانه برای دو دولت است

فرد پشت طرح «صیانت» می گوید پهنای باند برای اینستاگرام محدود خواهد شد / اینستاگرام پلاس ایرانی را راه می اندازیم

استاندار کرمان: آماده استقرار بیمارستان‌های صحرایی هستیم

استاندار کرمان: آماده استقرار بیمارستان‌های صحرایی هستیم

سازمان سنجش: نتایج اولیه کنکور ۱۴۰۰ تا دوشنبه ۱۰ مرداد اعلام می‌شود

جهانگیری: در مقطعی از تلویزیون به عنوان «اتاق شیطان یاد» می‌شد، اما امروز در همه روستاها از تجهیزات دنیای ارتباطات استفاده می‌شود / نباید زمانی که با یک پدیده جدید روبرو می شویم تنها به فکر عوارض سیاسی و اجتماعی و ممنوعیت استفاده از آن باشیم / اینترنت از مواضع آشکار عدالت خواهی است / امروز نمی‌توان به مردم دروغ گفت / امکانپذیر نیست که در دنیای امروز مطلبی را از مردم مخفی و یا بر آنها تحمیل کرد

دوگانگی اصلاح طلب و اصلاح طلبی معضل امروز است/ با کنار رفتن اصلاح طلبان از قدرت جریان فرصت طلب هم کناره گیری خواهند کرد

پر بحث

فوری/علی زینی وند استاندار کرمان شد+ سوابق   (۱۰ نظر)

دوازده‌گانه‌ای برای سومین استاندار دولت دوازدهم؛ تا ریشه در آب است، امید ثمری هست   (۹ نظر)

آتشی که دانشمند روشن کرد/ فرماندار: موضوع را پیگیری می‌کنیم   (۵ نظر)

دکتر حمیده واعظی سرپرست معاونت توسعه مدیریت و منابع استانداری کرمان شد   (۴ نظر)

ظریف رسم رفاقت را به جا آورد   (۳ نظر)

حذف علی لاریجانی از انتخابات ریاست‌جمهوری   (۳ نظر)

پس از کرونا بازآموزی دروس پایه در مقطع ابتدایی ضروری است/ نظام آموزشی کشور تئوری محور است   (۲ نظر)

جلسات ما سیاهی‌لشکر ندارد/ با کسی در زمینه‌ی داستان شوخی و تعارف ندارم/آبرو و اعتبار برآمده از سبک زندگی و زیست آدم‌هاست /موفقیت نویسنده‌ها برآمده از رنج و دردها و سخت‌هایی است که کشیده‌اند   (۲ نظر)

شرق: شلیک یک یا چند موشک به اسرائیل زمین بازی را عوض می‌کند و ایران در معرض محکومیت بین‌المللی قرار می‌گیرد/ جوان: اگر اقدام مشخصی در زمینه ترور شهید فخری زاده صورت نگیرد، دشمن برای تهدیدات ایران ارزش چندانی قائل نمی‌شود/ایران: پیوند دادن ترور شهید فخری زاده با برجام بی‌پایه است؛ مگر در سال 88 که شهید مسعود علی‌محمدی ترور شد، اساساً برجامی وجود داشت؟   (۲ نظر)

در انتخابات 1400 شرکت کنیم حتی اگر شکست بخوریم/ تحریم‌های اقتصادی آمریکا، به رای آوردن جریان اصولگرایی کمک می‌کند/نواصولگرایان دارند از تاکتیک های اصلاح طلبان استفاده می‌کنند/ حذف رقیب برای آینده انقلاب اسلامی، آفت بد و خطرناکی است   (۲ نظر)