کد خبر: ۴۶۶۴۱
تاریخ انتشار: ۲۷ مهر ۱۴۰۱ - ۰۹:۰۹
ارسال به دوستان
ذخیره
رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به اینکه در جمعیت بالای ۶۰ سال کشور، شیوع پوکی استخوان بیش از ۴۲ درصد است، گفت: این درحالی است که عدم دسترسی کافی به دستگاه تشخیصی بیماری سبب می‌شود تا تشخیص پوکی استخوان برای نزدیک ۶۸ درصد کسانی که در معرض خطر هستند (دو سوم افراد) انجام نشود.

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اشاره به اینکه در جمعیت بالای ۶۰ سال کشور، شیوع پوکی استخوان بیش از ۴۲ درصد است، گفت: این درحالی است که عدم دسترسی کافی به دستگاه تشخیصی بیماری سبب می‌شود تا تشخیص پوکی استخوان برای نزدیک ۶۸ درصد کسانی که در معرض خطر هستند (دو سوم افراد) انجام نشود.

به گزارش ایسنا، دکتر افشین استوار در آستانه روز جهانی پوکی استخوان، با اشاره به شعار امسال روز جهانی پوکی استخوان مبنی بر "برای سلامت استخوان اقدام کنیم"، گفت: این شعاری دو بعدی است که از یک سو بر فعالیت فیزیکی و بدنی تاکید دارد و از سوی دیگر بر این امر تاکید دارد که باید در بخش پیشگیری، اصلاح سبک زندگی، تشخیص به موقع و تکمیل درمان برای پیشگیری از شکستگی ناشی از پوکی استخوان اقدام شود و در این زمینه گام برداریم.

چه زمانی پوکی استخوان رخ می‌دهد؟

او در تعریف پوکی استخوان، توضیح داد: پوکی استخوان به معنای کاهش تدریجی تراکم معدنی استخوان به شکلی است که سبب پوکی و سپس شکستگی استخوانی شود. این روند به تدریج رخ می‌دهد و اغلب اوقات هیچ علامتی ندارد. تنها راه اینکه آگاه شویم به پوکی استخوان مبتلا هستیم یا خیر، مراجعه به پزشک و انجام سنجش تراکم استخوان است.

تاثیر مستقیم سبک زندگی بر بروز پوکی استخوان

وی درباره میزان سواد سلامت مردم در رابطه با بیماری‌های غیرواگیر از جمله پوکی استخوان، تصریح کرد: متاسفانه آگاهی مردم درباره پوکی استخوان حتی نسبت به سایر بیماری‌های غیرواگیر خیلی پایین‌تر است. یک علت مهم این اتفاق آن است که پوکی استخوان بیماری خاموش است؛ زیرا هیچ علامتی ندارد و گاهی اوقات اولین علامت، شکستگی ناشی از پوکی استخوان است. از سوی دیگر پوکی استخوان به تدریج ایجاد می‌شود زیرا حداکثر توده استخوانی تا قبل از ۳۰ سالگی رخ می‌دهد؛ بنابراین زمینه ایجاد پوکی استخوان در کودکی و نوجوانی فراهم می‌شود؛ یعنی اگر فردی در زمان کودکی و شیرخوارگی و پس از آن سبک زندگی نامناسب داشته باشد (عدم تغذیه مناسب، عدم فعالیت فیزیکی کافی، مواجهه با دود دست اول یا دوم دخانیات و...) زمینه بروز پوکی استخوان برای او در بزرگسالی فراهم می‌شود.

او ادامه داد: احتمال بروز پوکی استخوان در بزرگسالی خانم‌ها و در سنین یائسگی که هورمون جنسی زنانه کاهش می‌یابد و به دنبال آن محافظت این هورمون از روی استخوان برداشته می‌شود، افزایش می‌یابد که به دنبال آن تراکم معدنی استخوان کاهش یافته و استخوان ترد، پوک و شکننده شده و مستعد شکستگی می‌شود.

پوکی استخوان؛ بیماری خاموش

استوار با تاکید بر اینکه به علت خاموش بودن بیماری پوکی استخوان در زمینه پیشگیری از آن نیز به درستی عمل نمی‌شود، اظهار کرد: در مراحل و سنین بالاتر تشخیص به موقع بیماری یکی از چالش‌های ما است و یکی از مهم‌ترین شکاف‌هایی است که وجود دارد. خانم‌های بالای ۵۰ سال (بویژه پس از یائسگی) و مردان بالای ۶۰ سال باید برای اطمینان از سلامت استخوان خود به پزشک مراجعه کنند. مطالعاتی که ما انجام داده‌ایم نشان دهنده این است که حدود ۷۰ درصد (بیش از دو سوم) خانم‌هایی که در معرض خطر پوکی استخوان و شکستگی هستند برای تشخیص پوکی استخوان مراجعه نکردند و اقدامات تشخیصی برایشان انجام نشده است. این مطالعات به ما نشان داد در صورت انجام تشخیص به موقع در بانوان معمولا درمان به سرعت آغاز می‌شود، اما متاسفانه مشکل بزرگ‌تر ما پایبندی به تکمیل و ادامه درمان است.

پایبندی به درمان اصل اول بهبود پوکی استخوان

وی با اشاره به اینکه درمان پوکی استخوان درمانی طولانی مدت است،‌ تصریح کرد: فاز اولیه درمان حداقل ۳ و یا ۵ سال طول می‌کشد و مهم است که افراد بدانند باید درمان خود را کامل کنند تا نتیجه مناسب بگیرند. مطالعات ما نشان می‌دهد بیش از ۸۵ درصد خانم‌هایی که درمان را آغاز می‌کنند پیش از یک سالگی درمان خود را رها کرده و دوره درمانی را تکمیل نمی‌کنند و پایبندی به درمان وجود ندارد.  در طول درمان پزشک معالج  مرتبا اثربخشی درمان را از طریق انجام سنجش تراکم استخوان پایش می‌کند و در صورتی که درمان، اثربخشی لازم را نداشته باشد، اقدامات تکمیلی انجام می‌شود.

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم، تاکید کرد: اقدامات ما در قالب پویش سراسری پوکی استخوان در راستای ‌آگاهی بخشی به مردم و افزایش حساسیت در آنها است تا بدانند چگونه می‌توانند سلامت استخوان خود را حفظ کرده و از وقوع شکستگی جلوگیری کنند.

نقش موثر وراثت در بروز پوکی استخوان

او ضمن اینکه وراثت را در زمینه ابتلا به بیماری پوکی استخوان بسیار موثر دانست، بیان کرد: می‌توان گفت پوکی استخوان یک بیماری ژنتیکی است و معمولا پزشک در تشخیص افراد در معرض خطر پوکی استخوان از سابقه خانوادگی افراد سوال می‌کند؛ البته عوامل ژنتیکی شناخته شده تنها ۵ درصد خطر شکستگی را تعریف می‌کنند ولی ما می‌دانیم که سابقه خانوادگی تاثیر بالایی دارد اما شواهد علمی کافی وجود ندارد برای اینکه بگوییم وراثت از چه مسیری در ایجاد بیماری عمل می‌کند.

لبنیات منبع اصلی تامین پروتئین و کلسیم

وی درخصوص تاثیر مصرف شیر و لبنیات در جلوگیری از بروز پوکی استخوان، اظهار کرد: به طور کلی میزان دریافت پروتئین، کلسیم و ویتامین D  برای داشتن یک استخوان سالم و قوی بسیار اهمیت دارد که ما یک استخوان قوی و سالم داشته باشیم. یکی از منابع اصلی تامین پروتئین و کلسیم، لبنیات و بخصوص شیر است. از سوی دیگر تغذیه انحصاری با شیر مادر در دوره شیرخوارگی بسیار با اهمیت است و مطالعات مختلفی وجود دارد که نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند در بزرگسالی توده استخوانی بهتری داشته و کمتر به پوکی استخوان مبتلا می‌شوند.

وی افزود: از طرفی برای پس از دوره شیرخوارگی شواهد متعددی وجود دارد که مصرف لبنیات و شیر می‌تواند میزان مورد نیاز کلسیم و پروتئین برای بدن را تامین کند و باعث پیشگیری از پوکی استخوان شود. از این رو برای داشتن استخوان قوی بر مصرف لبنیات و شیر تاکید داریم.

آثار گرانی لبنیات بر افزایش بروز پوکی استخوان

او تاکید کرد: آنچه مسلم است این است که گران شدن لبنیات و در دسترس نبودن شیر و مواد لبنی، مصرف آن را در سال‌های اخیر به شدت کاهش داده است و این می‌تواند عاملی باشد که در آینده مشکل پوکی استخوان تشدید شود. موضوع مهم‌تر این است که در کشور ما جمعیت سالمندی به سرعت در حال افزایش است؛ بنابراین از آنجایی که پوکی استخوان مشکل دوره سالمندی است، تغذیه ناکافی در زمان جوانی و نوجوانی می‌تواند این مشکل سالمندی را تشدید کند.

جبران کمبود مصرف شیر با برنامه شیرمدرسه

وی درباره تاثیر برگزاری برنامه‌هایی نظیر شیرمدرسه در حفظ تراکم استخوانی، بیان کرد: مطالعه دقیق و مستقیمی در این رابطه نداشتیم ولی می‌دانیم که دسترسی به شیر برای برخی افراد خیلی پایین است؛ بنابراین جبران این مقدار به هر شکل از جمله در مدارس از طریق تغذیه رایگان می‌تواند بخشی از کمبود مصرف شیر را جبران کند. شیر یکی از منابع اصلی تامین پروتئین و کلسیم در دوران کودکی است.

آمار بالای کمبود ویتامین D در کشور

استوار ادامه داد: ماده موثر دیگر ویتامین D است که از طریق تغذیه و نور آفتاب به بدن افراد می‌رسد. میزان مواجهه با نور آفتاب در میزان ساخته شدن ویتامین D موثر است؛ پوشاندن بدن،‌ عدم مواجهه با نور آفتاب، آلودگی هوا و... می‌تواند میزان ساخته شدن ویتامین D توسط پوست را کاهش دهد؛ بنابراین این مقدار باید از طریق تغذیه جبران شود. نکته با اهمیت این است که در افرادی که کمبود ویتامین D ندارند، نیازی به مصرف مکمل‌های ویتامین برای جایگزین کردن میزان ویتامین D نداریم. در صورتی که فرد تغذیه مناسب داشته باشد،‌ ویتامین D به اندازه کافی دریافت می‌کند اما در افرادی که کمبود ویتامین D دارند این کمبود حتما باید از طریق مکمل جبران شود.

وی با اشاره به اینکه کمبود ویتامین D در کشور ما در میان افراد خیلی زیاد است، گفت: مطالعات مختلف نشان داده‌اند که بعضا تا ۸۰ درصد افراد دچار کمبود ویتامین D هستند. در مناطق روستایی که مواجهه با نور آفتاب به خوبی وجود دارد طبیعتا کمبود ویتامین D از طریق ساخته شدن در پوست جبران می‌شود، اما برای کسانی که در شهر زندگی می‌کنند و مواجهه با نور آفتاب کمتر است، توصیه می‌شود که آزمایش ویتامین D انجام دهند و در صورت کمبود حتما با تجویز پزشک مکمل مصرف شود.

آمار ۴۲ درصدی شیوع پوکی استخوان در کشور

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران درباره آمار و ارقام موجود در زمینه پوکی استخوان در کشور، تصریح کرد: در جمعیت بالای ۶۰ سال کشور ما شیوع پوکی استخوان بیش از ۴۲ درصد است و دو سوم خانم‌های بالای ۶۰ سال پوکی استخوان دارند و زمانی که به سنین بالای ۷۵ سال می‌رسیم،‌ شیوع پوکی استخوان به بالای ۸۰ درصد می‌رسد؛ یعنی از هر پنج خانم بالای ۷۵ سال، چهار نفر پوکی استخوان دارند که همه اینها به عوامل خطر در سنین پایین‌تر بازمی‌گردد و با کنترل این عوامل خطر می‌توان میزان شیوع را تا حد زیادی کاهش داد.

او تاکید کرد: در خانم‌های بالای ۶۰ سال شیوع پوکی استخوان نزدیک ۶۲ درصد و در آقایان حدود ۲۴ درصد است و در کل در مجموع دو جنس شیوع پوکی استخوان در کشور حدود ۴۲ درصد است که آمار بالایی است.

شکستگی مهم‌ترین عارضه پوکی استخوان

وی با تاکید بر اینکه مهم‌ترین عارضه پوکی استخوان، شکستگی است، تصریح کرد: ما از این موضوع نگرانیم. اساسا پوکی استخوان را درمان می‌کنیم که جلوی شکستگی را بگیریم چون شکستگی مهم‌ترین عارضه پوکی استخوان است که باعث ناتوانی و مرگ می‌شود. مطالعات به ما نشان داده است که سالانه بیش از ۱۷۰ هزار مورد شکستگی ناشی از پوکی استخوان در کشور رخ می‌دهد.

کدام استخوان‌ها مستعد بروز شکستگی‌ها هستند؟

وی با اشاره به اینکه شکستگی ناشی از پوکی استخوان در سه ناحیه بدن شیوع بیشتری دارد،‌ اظهار کرد: شکستگی استخوانی در ناحیه مچ دست، مهره‌های ستون فقرات بویژه مهره‌های ناحیه کمری و لگن از شیوع بالایی برخوردار است که شدیدترین میزان آن مربوط به شکستگی در استخوان لگن است. شکستگی استخوان لگن واقعا خطرناک است؛ زیرا حدود ۲۰ تا ۵۰ درصد مواردی که دچار شکستگی لگن شدند، در سال اول بعد از شکستگی، این عارضه برایشان منجر به مرگ می‌شود. از سوی دیگر علاوه بر مرگ و میر، ناتوانی و وابستگی ناشی از شکستگی لگن خیلی بالا است؛ ۸۰ درصد موارد ناشی از شکستگی لگن هیچ وقت نمی‌توانند به میزان تحرک قبلی خود بازگردند و در ۵۰ درصد موارد بعد از شکستگی لگن برای راه رفتن به کمک دیگران یا عصا وابسته می‌شوند.

استوار ادامه داد: حدود ۴۲۰۰ مرگ به علت شکستگی ناشی از پوکی استخوان در هر سال داریم؛ بنابراین درصورتی که بتوان پوکی استخوان را به شکل موثر شناسایی و درمان کرد تا حد زیادی از بروز مرگ و میر به این علت جلوگیری می‌شود.

وی افزود: شکستگی در ناحیه مهره‌ها بعضا تشخیص داده نمی‌شوند، زیرا زمانی که مهره‌ها می‌شکند روی هم فشرده می‌شوند و این فشردگی به شکل یک کمردرد مزمن خود را نشان می‌دهد که فرد به آن بی‌توجهی می‌کند. عارضه دیگر شکستگی مهره، کوتاهی قد است که معمولا بیش از ۳ یا ۴ سانتی‌متر کوتاهی قد در افراد مسن معمولا علامت خطر مهمی است که ممکن است ناشی از شکستگی مهره باشد. گاهی این علائم اتفاقی تشخیص داده می‌شوند، یعنی فرد به دلیل دیگری مراجعه کرده است اما شکستگی مهره هم کشف می‌شود.

عدم تشخیص پوکی استخوان در ۶۸ درصد جمعیت پرخطرها

وی درباره سهم استان‌ها از بروز پوکی استخوان و شکستگی استخوانی ناشی از آن، بیان کرد: به دلیل هزینه زیاد انجام چنین مطالعه‌ای،‌ گران بودن هزینه انجام آزمایش سنجش تراکم استخوانی و محدودیت دسترسی به این آزمایش، آمار تفکیکی استانی پوکی استخوان و عوارض ناشی از آن را نداریم. تشخیص پوکی استخوان حائز اهمیت است اما تشخیص این امر برای نزدیک ۶۸ درصد کسانی که در معرض خطر هستند (دو سوم) انجام نمی‌شود. به همه خانم‌های بالای ۵۰ سال توصیه می‌کنیم سنجش تراکم استخوان را انجام دهند.

کمبود دستگاه‌ سنجش تراکم استخوان در کشور

او ادامه داد: برای این کار یک دستگاه مخصوص وجود دارد که متاسفانه دسترسی کافی به آن فراهم نیست و علاوه بر آن توزیع همان تعداد محدود موجود در کشور هم نامتوازن است. ۵۰ درصد دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان کشور در تهران قرار دارد و ۵۰ درصد مابقی هم در سایر مراکز استانی قرار دارند و در شهرستان‌های کوچک و مناطق محروم و دور افتاده دسترسی به دستگاه سنجش پوکی استخوان متاسفانه به خوبی فراهم نیست و این سبب می‌شود مشکلات تشخیصی پوکی استخوان وجود داشته باشد.

استوار تاکید کرد: این دستگاه که توزیع آن هم در تمام نقاط کشور متوازن نیست، وارداتی است و تحریم‌ها بر تامین آن اثرگذار بوده است. دستگاه تشخیصی به شدت گران شده است و هزینه خرید و نگهداری آن افزایش یافته است و مشکلات اقتصادی سبب کاهش تمایل ارائه دهندگان خدمت برای واردات آن شده است.

افزایش تراکم استخوانی در افراد چاق!

او درباره تاثیر وزن در بروز پوکی استخوان،‌ اظهار کرد: تراکم استخوان تحت تاثیر وزن است؛ یعنی هرچه وزن روی استخوان بیشتر باشد، تراکم استخوان افزایش می‌یابد؛ بنابراین افراد چاق تراکم استخوان بیشتری دارند اما این به آن معنا نیست که خطر شکستگی هم در این افراد کمتر است؛ هرچند که شاید هنگام افتادن یا ضربه دیدن، آسیب کمتری به استخوان برسد. خود چاقی عوارض زیادی برای بدن دارد و بهتر است که تراکم استخوان را با ورزش و فعالیت بدنی افزایش دهیم.

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار

گروگان 20 ساله چگونه از چنگال آدم‌ربایان در جنوب کرمان آزاد شد؟

رهبر انقلاب: بعضی افراد در روزنامه‌ها و فضای مجازی می‌گویند برای تمام کردن اغتشاشات باید «مشکل‌تان را با آمریکا حل کنید» و «صدای ملت را بشنوید»/ صدای رعدآسای ملت، امسال در ۱۳ آبان بلند شد؛ آیا آن را شنیدید؟ شما بشنوید صدای ملت را

ساخت کارخانه فلوتاسیون در 36 ماه رکوردی جهانی است

بیش از 300 مورد فرآورده‌های خام دامی از کرمان به خارج از کشور صادر شد

پایان 44 روز اسارت پسر 20 ساله در چنگ آدم‌ربایان

واکنش یک اقتصاددان به اجرای آزمایشی طرح کالابرگ/ سرنوشت یارانه ۳۰۰ و ۴۰۰ هزار تومانی در سال آینده چه می‌شود؟

بیماری‌های تنفسی دارد جای سرطان‌ها را می‌گیرد / افزایش بیماری‌های تنفسی نتیجه تغییر اقلیم است

قاتل فراری در عنبرآباد پس از 15 ماه دستگیر شد

در هر ماه 8000 پرونده به دادگاه های شهرستان کرمان ارجاع می شود

42 درصد افراد بالای 60 سال پوکی استخوان دارند / پوکی استخوان سالانه باعث مرگ 4200 نفر در کشور می‌شود / تاثیر آلودگی هوا در کمبود ویتامین D

پربازدید ها

پیش بینی هواشناسی از آخر هفته ای ابری درکرمان

دستگیری عاملان قتل های خیابانی بم

تمام هزینه‌های درمان بیماران خاص و صعب‌العلاج توسط بیمه سلامت پرداخت می‌شود

آغاز ثبت‌نام یازدهمین دوره مسابقات ملی «مناظره دانشجویان» در کرمان

از این به بعد مدارس غیردولتی به افراد دارای صلاحیت واگذار می‌شوند

انهدام باند قاچاق سوخت در جیرفت

آغاز توزیع رایگان داروهای بیماران SMA

مشکلات ملکی نیمی از پرونده‌های دادگستری کرمان را تشکیل می‌دهد

مشکلات ملکی نیمی از پرونده‌های دادگستری کرمان را تشکیل می‌دهد

قاتل فراری در عنبرآباد پس از 15 ماه دستگیر شد

پر بحث

چرا دیگران «دعایی» نشدند و یا «دعایی» نیستند؟   (۲ نظر)

کارهای بزرگ به آدم های کوچک سپرده شده است/ کارنامه دولت غیرقابل قبول است   (۲ نظر)

برجام پایان یافته است/ در بحث اقتصاد و در زیربنا دولت عملکرد مناسبی داشته است   (۲ نظر)

باید در یک فضای سیاسی و همراه با گفت‌وگو مسائل را حل کرد/ ظرفیت اصل 27 قانون اساسی باید آزاد شود/ احزاب در همه جای دنیا نقش میانجی را بازی می‌کنند اما در ایران به رسمیت شناخته نمی‌شوند   (۲ نظر)

انتقاد تند همتی از تصویب طرح صیانت، «طبقاتی سازی اینترنت و محدودسازی حداکثری‌اش»   (۲ نظر)

از تیشه بده اره بگیر زاهدی و پورابراهیمی تا تشر سردار معروفی/ زاهدی: آقای فداکار را از زمانی که دانشجو بود می‌شناسم/ پورابراهیمی: اگر برخی‌ها آقای فداکار را از دوره دانشجوئی می‌شناسند من ایشان را از زمان جنگ می‌شناسم   (۱ نظر)

مهدی آگاه درگذشت   (۱ نظر)

مویدی: پول مردمی که نان ندارند بخورند را به دوستان‌تان می‌دهید/ فعالیت‌های کمیسیون فرهنگی سیاسی است تا فرهنگی/ امینی‌زاده: خیلی وقاحت می‌خواهد به یک جریان مردمی انگ سیاسی بزنیم/ بله کار سیاسی ما تقویت جریان انقلابی است   (۱ نظر)

سریال «بی همگان» جای «بی نشان» را می‌گیرد   (۱ نظر)

روایت داماد و مشاور ارشد ترامپ از شب ترور شهید قاسم سلیمانی   (۱ نظر)