کد خبر: ۴۷۶۳۵
تاریخ انتشار: ۱۸ دی ۱۴۰۱ - ۱۰:۴۳
ارسال به دوستان
ذخیره
فقر پديده‌اي چندوجهي و محصول كاركرد نظام اقتصادي و اجتماعي در جامعه است؛ به گونه‌اي كه به دنيا آمدن در خانواده‌هاي فقير، توزيع نامتناسب فرصت‌ها و درآمدها در جامعه، استفاده نابجا از ظرفيت‌هاي اقتصادي و طبيعي كشور، سياستگذاري اقتصادي بدون در نظر گرفتن آثار آن بر چگونگي توزيع درآمد، ضعف نظام‌هاي حمايتي و پوشش ناكافي بيمه‌هاي اجتماعي و ناكارآمدي‌ها و كمبودهاي نظام‌هاي بهداشتي - درماني و آموزشي از جمله عواملي هستند كه به بروز و تشديد فقر مي‌انجامند.

محمدحسين شريف‌زادگان در روزنامه اعتماد نوشت: فقر پديده‌اي چندوجهي و محصول كاركرد نظام اقتصادي و اجتماعي در جامعه است؛ به گونه‌اي كه به دنيا آمدن در خانواده‌هاي فقير، توزيع نامتناسب فرصت‌ها و درآمدها در جامعه، استفاده نابجا از ظرفيت‌هاي اقتصادي و طبيعي كشور، سياستگذاري اقتصادي بدون در نظر گرفتن آثار آن بر چگونگي توزيع درآمد، ضعف نظام‌هاي حمايتي و پوشش ناكافي بيمه‌هاي اجتماعي و ناكارآمدي‌ها و كمبودهاي نظام‌هاي بهداشتي - درماني و آموزشي از جمله عواملي هستند كه به بروز و تشديد فقر مي‌انجامند.

بر اساس مجموعه داده‌هاي هزينه و درآمد مركز آمار ايران، داده‌هاي شبكه اطلاعات پرداخت كشور و پايگاه اطلاعات رفاه ايرانيان، خط فقر در سال 1400 نسبت به 1399 رشد حدودا 50 درصدي داشته است. در سال 1400 خط فقر متوسط كل كشور براي خانوار 3 نفره 3.7 ميليون تومان و براي خانوار 4 نفره 4.5 ميليون تومان بوده است. ولي در سال 1401 خط فقر براي خانوار 4 نفري عدد 7.700 ميليون تومان به‌طور متوسط در كل كشور برآورد مي‌شود. اين عدد در شهر تهران براي خانوارهاي 3 نفره 11.9 ميليون تومان و براي خانواده‌هاي 4 نفره 14.7 ميليون تومان برآورد شده است.

متوسط نرخ جمعيت زير خط فقر در سال 1400، 30 درصد است كه معادل 35 ميليون و 560 هزار نفر است. اين در حالي است كه در آخرين سال قبل از انقلاب 40 درصد و در آخر دولت سازندگي يعني 1376، 8/19 و در سال آخر اصلاحات 5/10 و در دولت احمدي‌نژاد 6/34 در شهرها و 1/40 در روستاها رسيد.

ارقام فوق نشانگر آن است كه با سياستگذاري و اقدامات اجتماعي و اقتصادي در اوايل انقلاب و دوران سازندگي و رونق اقتصادي و اجراي سياست‌هاي اجتماعي در دوران اصلاحات خط فقر به ‌شدت بهبود يافت و در دولت احمدي‌نژاد با كژكاركردي در سياست‌هاي اجتماعي و اقتصادي دستاوردهاي سه ‌دهه به باد فنا رفت و دوباره در دولت روحاني خط فقر به 23 درصد تا قبل از تحريم‌ها رسيد و نهايتا بر اثر ركود، تورم و كژكاركردي اقتصاد و تحريم شديد و ناكارآمدي سياست‌هاي اجتماعي در سال1400 به 30 درصد رسيد.

بر اساس اطلاعات فقر و رفاه خانوار رتبه‌بندي محروميت استان‌ها نشان مي‌دهد كه به ترتيب استان‌هاي سيستان و بلوچستان، خراسان شمالي، هرمزگان، لرستان و گلستان محروم‌ترين استان‌هاي ايران هستند و به ترتيب استان‌هاي يزد، تهران، بوشهر، اصفهان و مازندران در كل داراي وضعيت مطلوب‌تري هستند.

 همچنين از 20 شهرستان محروم استان‌هاي كشور 12 شهرستان در استان سيستان‌وبلوچستان، 2 شهرستان در خراسان شمالي، 2 شهرستان در استان كرمان، يك شهرستان در لرستان و يك شهرستان در استان كردستان قرار دارد كه در مجموع نابرابري منطقه‌اي در ايران را ترسيم مي‌كند.

مهم‌ترين عوامل تاثيرگذار بر ايجاد فقر در زندگي خانوارهاي ايراني، تحولات اقتصاد كلان، چگونگي اجراي سياست‌هاي اجتماعي و كاهش فقر است. اگرچه رشد اقتصادي عامل تعيين‌كننده‌‌اي در كاهش فقر است ولي بدون اجراي توامان سياست‌هاي اجتماعي نمي‌توان به كاهش فقر دست يافت.

بي‌ثباتي و ناپايداري اقتصادي نه تنها به رشد اقتصادي لطمه وارد مي‌سازد، بلكه با افزايش نابرابري از اثربخشي سياست‌هاي كاهش فقر نيز مي‌كاهد. اين موضوع در حالي است كه اقتصاد ايران رشد پايين و تورم چند ساله بالاي 30 درصدي را تجربه مي‌كند و به همراه آن ركود و كاهش توليد بخش‌هاي اقتصادي مشاهده مي‌شود. خانوارهاي فقير اولين گروه‌هايي هستند كه در زمان ركود و تورم از آن آسيب جدي مي‌بينند. براي كاهش فقر بايد توليد ثروت در ايران به انجام برسد و موانع آنكه ساختار ناكارآمد اقتصاد سياسي و سياست خارجي نامرتبط با منافع توسعه اقتصادي است، اصلاح شود و با رفع موانع ساختاري حكمراني اقتصادي سياسي و سازگاري سياست خارجي با توسعه اقتصادي مي‌توان به روان شدن جريان اقتصاد كشور و سرمايه‌گذاري براي توليد ثروت، ايجاد شغل و درآمد براي خانوارهاي ايراني تا حدودي اميدوار بود. در شرايطي كه نرخ سرمايه‌گذاري ثابت كشور از نرخ استهلاك سرمايه كمتر است، نمي‌توان به توليد ثروت اميدوار بود. يعني ما ظرفيت سرمايه‌گذاري جديدي در اقتصاد براي كار جديد ايجاد نمي‌كنيم و سرمايه‌گذاري در همه سطوح كلان و متوسط و كوچك با اختلال شديدي مواجه است.

كژكاركردي حكمراني اقتصاد سياسي و سياست خارجي نامرتبط با توسعه اقتصادي دو ابرچالش در ناكارآمدي اقتصاد ايران محسوب مي‌شوند. امروزه هيچ كشوري نمي‌تواند بدون مرتبط بودن با اقتصاد بين‌الملل و نداشتن سياست خارجي سازگار با جهان و مصالحه با كشورها، زيست اقتصادي و اجتماعي متعارفي داشته باشد.

در شرايطي كه در ايران توليد ثروت جدي انجام نمي‌شود و رشد اقتصادي مناسبي ايجاد نمي‌شود، نمي‌توان به سياست اصلي كاهش فقر كه توانمندسازي اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي جامعه زير خط فقر است، دل بست، زيرا توزيع عادلانه منابع اندك جامعه عملا همان توزيع فقر در جامعه است. در شرايط كنوني جامعه ايران همان‌طور كه قبلا توضيح داده شده است، مناسب‌ترين راهبرد اقتصاد سياسي، «راهبرد رشد اقتصادي همراه با عدالت اجتماعي» است ولي اجراي اين سياست به رشد اقتصادي مناسب احتياج دارد كه بتوان در لواي آن سياست‌هاي اجتماعي و اقتصادي را توامان به اجرا درآورد.

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار

در جلسه بررسی مشکلات معادن جنوب چه گذشت؟/ اعلام آمادگی ایمیدرو برای رفع مشکلات زیرساختی معادن جنوب کرمان

خانه مطبوعات استان کرمان درگذشت مرحوم غلامحسین حضرتی را تسلیت گفت+سوابق

افزایش خطر ابتلا به سرطان با مصرف "نمک‌های رنگی"

بازار خودرو از رکود خارج می‌شود؟

31 هزار لیتر گازوئیل قاچاق در بم کشف شد

لیست کالاهای مشمول تخفیف ۲۵ درصدی اعلام شد

بازدید از موزه‌ها روز شنبه رایگان است

طرح مولد سازی اقتصاد ایران را بحرانی‌تر از وضعیت بحران‌زده فعلی می‌کند/ دولت بابت گرو گذاشتن اوراق مشارکت ۹۰ هزار میلیارد تومان از بانک مرکزی گرفته است/ در اقتصاد، آزادسازی بر خصوصی‌سازی تقدم دارد/ در بازار منابعی وجود ندارد که دولت بتواند با فروش اموال خود درآمدی داشته باشد

شیوه نامه بهداشتی برگزاری مراسم اعتکاف ۱۴۰۱ منتشر شد

هم میهن: گفت‌وگوی رئیس جمهور حرف جدیدی نداشت/ از کارشناسان درخواست کنید که تحلیلی بر این گفت‌وگو بنویسند/ اینکه بگوییم تورم را ۶۰ درصد تحویل گرفتیم کاملا نادرست است

پربازدید ها

بارش برف و باران طی امروز در برخی از مناطق کرمان

کرمان یک سوم بارش سال آبی را دریافت کرده است / بارش ها نسبت به سال گذشته ۳۶ درصد کاهش داشته است

علائم کمبود آهن در بدن

رسید ساز جعلی؛ شیوه جدید کلاهبرداران اینترنتی/  شهروندان مراقب رسیدهای جعلی باشند

بخشی از حاشیه‌نشینی به مشکلات اقتصادی بر می‌گردد‌ / مشکلات حوزه مهریه نیاز به اصلاح قوانین دارد

افزایش خطر ابتلا به سرطان با مصرف "نمک‌های رنگی"

31 هزار لیتر گازوئیل قاچاق در بم کشف شد

پر بحث

چرا مرگ زهرا لری حاشیه‌ساز شد/ همه واکنش‌ها به درگذشت عضو پیشین شورای شهر کرمان   (۵ نظر)

جامعه ایران مدت‌ها است که جنبشی است/ مطالبات جامعه تخلیه نشده/ مهندسی فرهنگی از بالا دائم شهروند ناراضی تولید می‌کند/ جامعه ایران از رسانه‌ای به شبکه‌ای تبدیل شده/ باید مردم را تشویق کنیم به راه میانه و احیای حد وسط/ الان یک عده به ما می‌خندند، اما تا ابد نخواهند خندید/یکی از سرمایه‌های ایران دهه هشتادی‌ها هستند / مطالعات نشان می‌دهد در اعتراضات خشونت‌بار همه بازنده هستند   (۴ نظر)

چرا دیگران «دعایی» نشدند و یا «دعایی» نیستند؟   (۳ نظر)

مجازات طلاق صوری فرزندان متوفی به قصد دریافت مستمری چیست؟    (۳ نظر)

انتقاد تند همتی از تصویب طرح صیانت، «طبقاتی سازی اینترنت و محدودسازی حداکثری‌اش»   (۳ نظر)

کارهای بزرگ به آدم های کوچک سپرده شده است/ کارنامه دولت غیرقابل قبول است   (۲ نظر)

برجام پایان یافته است/ در بحث اقتصاد و در زیربنا دولت عملکرد مناسبی داشته است   (۲ نظر)

باید در یک فضای سیاسی و همراه با گفت‌وگو مسائل را حل کرد/ ظرفیت اصل 27 قانون اساسی باید آزاد شود/ احزاب در همه جای دنیا نقش میانجی را بازی می‌کنند اما در ایران به رسمیت شناخته نمی‌شوند   (۲ نظر)

باز شدن مجدد موضوع تغییر نام فرودگاه کرمان این بار توسط پناهیان+ مخالفت سال گذشته امام جمعه و خانواده سردار سلیمانی با این موضوع   (۲ نظر)

به زودی پلاک سوم بر روی خودروها نصب می‌شود / کار برای سارقان خودرو و مخدوش‌کنندگان پلاک سخت می‌شود   (۲ نظر)