کد خبر: ۴۷۴۹۲
تاریخ انتشار: ۰۷ دی ۱۴۰۱ - ۰۹:۰۳
ارسال به دوستان
ذخیره
یافته‌های یک پژوهش نشان می‌دهد
دامنه گسترده نا آرامی‌های اخیر ایران که جامعه جوان آغازگر آن بودند، نشان می‌دهد نارضایتی جوانان فراتر از قوانین و محدودیت‌های اجتماعی است. طرد اجتماعی جوانان درخصوص اعتراضات اخیر ایران بسیار اهمیت دارد. در سال‌های اخیر، برآمدگی جمعیتی جوانان کاهش چشمگیری یافته و باتوجه به وجود تحریم‌ها در صحنه‌ اجتماعی و اقتصادی ایران، موقعیت جوانان در زمینه اشتغال و ازدواج شکننده‌تر شده است.

دامنه گسترده نا آرامی‌های اخیر ایران که جامعه جوان آغازگر آن بودند، نشان می‌دهد نارضایتی جوانان فراتر از قوانین و محدودیت‌های اجتماعی است. طرد اجتماعی جوانان درخصوص اعتراضات اخیر ایران بسیار اهمیت دارد. در سال‌های اخیر، برآمدگی جمعیتی جوانان کاهش چشمگیری یافته و باتوجه به وجود تحریم‌ها در صحنه‌ اجتماعی و اقتصادی ایران، موقعیت جوانان در زمینه اشتغال و ازدواج شکننده‌تر شده است.
به نوشته دنیای اقتصاد جواد صالحی اصفهانی، پژوهشگر و اقتصاددان، در مقاله‌ای به بررسی ابعاد کاهش برآمدگی جمعیتی جوانان در ایران و تاثیر آن بر موقعیت‌های شغلی و تحصیلی و چشم‌انداز تشکیل خانواده پرداخته است.
جواد صالحی اصفهانی مدرک فوق‌لیسانس و دکتری اقتصاد خود را از دانشگاه هاروارد دریافت کرد و در‌حال‌حاضر استاد اقتصاد در موسسه پلی‌تکنیک ویرجینیا در آمریکاست.
او سابقه تدریس در دانشگاه‌های آکسفورد و پنسیلوانیا را نیز در کارنامه دارد. صالحی اصفهانی یکی از اقتصاددانان مطرح ایرانی مقیم آمریکاست که مقالات او در نشریه‌های معتبری هم چون اکونومیک ژورنال، ژورنال اقتصاد توسعه، توسعه اقتصادی و تغییر فرهنگی، ژورنال نابرابری اقتصادی، ژورنال بین‌المللی مطالعات خاورمیانه و مطالعات ایران منتشر شده است. تخصص و تمرکز تحقیقاتی او در اقتصاد، اقتصاد جمعیتی، اقتصاد انرژی و اقتصاد ایران و خاورمیانه است.

رابطه تحصیلات و اشتغال
این پژوهش به این نکته اشاره می‌کند که جوانان ایرانی در تجربه‌اندوزی از سال‌های تحصیل خوب عمل کرده‌اند؛ اما در کسب مهارت‌های مولد که همان سرمایه انسانی است و چشم‌انداز شغلی فرد را بهبود می‌بخشد، عملکرد ضعیف‌تری داشته‌اند.
از سال 1984 (1362)، میانگین سنوات تحصیلی جوانان 20ساله از 5 سال به 12 سال افزایش یافته است. براساس داده‌های نظرسنجی، 38درصد از زنان بیست‌ساله دارای تحصیلات عالی هستند، درحالی‌که این رقم برای مردان در همان گروه سنی 33درصد است. نکته ناامید‌کننده این است که بهبود آموزش باعث افزایش شانس اشتغال آنها نشده است.
نرخ بیکاری جوانان درحال افزایش بوده و اکنون چندین برابر نرخ بیکاری در گروه‌های سنی بالاتر است. نرخ بیکاری زنان و مردان از سال2000 (1379) افزایش قابل‌توجهی داشته و در سال‌های اخیر به حدود 30درصد برای مردان و حدود 50درصد برای زنان رسیده است. تقریبا در همین بازه زمانی، نرخ بیکاری برای زنان جوان از مردان جوان بیشتر شده است. عوامل مختلفی برای این تغییرات وجود دارد؛ اما مسلما نسبت روبه‌افزایش جوانان در اوایل دهه 2000 میلادی (اواخر دهه 70 شمسی) و رشد ضعیف اقتصادی بر اثر تحریم‌ها پس از سال 2010 (1389) بسیار تاثیرگذار بوده‌اند. این نرخ‌ها با این فرضیه مطابقت دارد که گذار به اشتغال برای جوانان ایرانی درطول زمان سخت‌تر شده است. نرخ بیکاری برای ایرانیان مسن (سنین 40 تا 59 سال) نیز افزایش یافته اما درصد آن بسیار کمتر از جوانان بوده و این نرخ برای این گروه از 6درصد به 8درصد رسیده است. آمارها نشان می‌دهد میانگین سال‌های انتظار بین فارغ‌التحصیلی و اولین شغل برای فارغ‌التحصیلان دانشگاه نیز افزایش یافته است.

ازدواج و تشکیل خانواده در بن‌بست
یکی از موارد مهم در بحث گذار به اشتغال، موضوع تشکیل خانواده است. درواقع ازمنظر اقتصاد، گذار موفق از جوانی به بزرگسالی به شغل‌یابی و تشکیل خانواده بستگی دارد. موفقیت در تشکیل خانواده مستلزم یافتن یک همسر خوب و مکانی مناسب برای خانه است که این موارد نیز خود به یافتن شغل مناسب پس از فارغ‌التحصیلی بستگی دارد. تاخیر در گذار به اشتغال پس از فراغت از تحصیل به معنای انتظار بیشتر برای ازدواج است که این موضوع هزینه‌های اجتماعی و روانی هنگفتی را بر جوانان تحمیل می‌کند.
جوانان حتی درصورت پیدا کردن شغل مناسب و ازدواج موفق، باید با بازار مسکن دست‌وپنجه نرم کنند. بسیاری از مشاغل ثبات لازم را نداشتند تا بتوانند متضمن دریافت وام بانکی برای خرید مسکن شوند. حتی با یک شغل خوب، تا همین اواخر گرفتن وام مسکن به‌دلیل وضعیت توسعه‌نیافته بازار وام مسکن آسان نبود. درنتیجه اکثر زوج‌هایی که تازه ازدواج می‌کنند، از خریدن خانه صرف‌نظر می‌کنند و اگر والدینشان نتوانند آنها را بپذیرند، مجبور به اجاره‌نشینی می‌شوند. زوج‌های جدید علاوه بر مشکل اجاره‌نشینی، به‌شدت در معرض تورم بالای ایران نیز بوده‌اند که در برخی سال‌ها بالای 40درصد بوده است.

 

جدایی دیرهنگام
بنابراین جای تعجب نیست که بخش بزرگی از جوانان ایرانی تا بیست و حتی سی‌سالگی با والدین خود می‌مانند. در سال 2021 (1400)، 5/ 38درصد از مردان و 6/ 33درصد از زنان در گروه سنی 25 تا 34 سال، با والدین خود زندگی می‌کردند.
در سال‌های اخیر، کاهش نسبت جوانانی که با والدین خود زندگی می‌کنند به احتمال زیاد نتیجه کاهش برآمدگی جمعیت جوانان است تا اینکه نتیجه تشکیل خانواده و آغاز زندگی مستقل باشد. چرخش‌های جمعیتی در ایران در گذشته، بازار ازدواج را به‌شدت تحت‌تاثیر قرار داده است. درحالی‌که در سال 2010 (1389)، مشکل ازدواج به‌دلیل کاهش جمعیت مردان در سن ازدواج به‌ وجود آمده بود، درسال 2022 (1401)، مشخصه آن کاهش تعداد جمعیت زنان است. درواقع این عدم‌‌تعادل در طول این سال‌ها معکوس شده است اما همچنان وجود دارد. این عدم‌تعادل در نسبت تعداد مردان به زنان در سن ازدواج، مشکلات خاص خود را ایجاد می‌کند. مثلا افزایش مهریه که ازدواج را سخت می‌کند و به جوانان فشار زیادی وارد می‌کند. درواقع افزایش مهریه تا حدی ناشی از عدم‌تعادل بین حقوق زن و مرد در درخواست طلاق و حفظ حضانت فرزندانشان است.

ریشه‌های اقتصادی اعتراضات
این مقاله به چالش‌های آماری ترکیب جمعیتی جوانان اشاره کرده است؛ موضوعی که با بررسی آمارها به‌راحتی قابل‌تفسیر است و بر این اساس می‌توان نشان داد عوامل نا‌آرامی‌های اخیر ایران چه بوده‌اند. این آمارها نشان می‌دهد جمعیت جوان کشور حالت جزیره‌ای پیدا کرده‌ و از بدنه اقتصاد کشور جدا افتاده‌اند. از آنجا که در کشورهایی که فرصت‌های شغلی زیاد بوده، تورم کنترل شده و خرید مسکن خیلی سخت نیست، جذب جوانان به اقتصاد بسیار راحت‌تر صورت می‌گیرد. بنابراین می‌توان دریافت که بخشی از رویدادهای اخیر، ناشی از چالش‌های اقتصادی است که به‌خصوص در دهه 90 تشدید شده‌اند.

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
آخرین اخبار

سال آینده قیمت دارو برای بیمار افزایش نمی‌یابد

وقوع ۲ زمین لرزه طی امروز در استان کرمان

جزئیات فوت یک وکیل در سیرجان توسط دادستان عمومی و انقلاب این شهر

ببینید| فیلم مواجهه احساسی جوان گروگان گرفته شده کرمانی با خانواده خود پس از 70 روز/ گروگان‌گیران چقدر مطالبه کردند؟/ فرمانده پلیس استان توضیح می‌دهد

ببینید| گزارش تصویری از مراسم نکوداشت محمدجواد حجتی کرمانی در تهران

حجتی کرمانی: میراث امام بسیار عظیمی است، قدرش را بدانیم/ جگرم خون است که این میراث دارد پاره پاره می‌شود

مجید انصاری: نام بزرگان انقلاب در صدا و سیما که نام آن‌ها قاچاق است/ انقلابی گری خلاصه شده بر چشم بستن بر همه ارزش‌های گذشته

آیت‌الله محقق داماد: حجتی کرمانی چندین سال شکنجه دیدند، ولی برای رسیدن به قدرت نبود/ اگر انتقادی دارد هم می‌گوید؛ آزادگی همین است

مدیرمسئول روزنامه اطلاعات: حجتی کرمانی مرد نقد انتقاد است، بعضی‌ها وارد نقد دیگران می‌شوند، ولی نقد خود و همفکران را پذیرا نیستند/ علامه طباطبائی از حجتی کرمانی به عنوان دانشمند ارجمند یاد کرده

سید حسن خمینی: در کنار دینداری باید به اخلاق هم توجه کنیم/ زبان مبارزین روزهای انقلاب و روزهای سخت، زبان تلخی است/ این طیف شجاعت لازم برای گفتن حرف‌هایشان را دارند و اگر قرار بود شجاع نباشد انقلابی نمی‌شدند

پربازدید ها

مجید انصاری: امام خمینی(ره) در برخورد با جوانان مقدس‌مآبانه برخورد نمی‌کرد/ دستگاه‌های حاکمیتی پای خودشان را از زندگی مردم بیرون بکشند/ قانون باید حاکم باشد نه سلیقه اشخاص/ داماد امام می‌گوید امام یکبار نفرمود که چرا صورتت را تیغ می‌زنی؟/ صداوسیما امروز تبدیل به رسانه‌ای شده است که سلیقه یک اقلیت بسیار محدود، جزم‌اندیش و متحجر در آن حاکم است/اگر شهید سلیمانی زنده بود، توسط همین تندروهای انقلابی‌نما به عنوان یک فرد واداده و بی‌بصیرت متهم می‌شد+ویدئوی خلاصه اظهارات

مشکلات و مسایل مردم جز با رجوع خرد ملی و جلب همکاری همگان شدنی نیست/ تندروها حق ندارند به جای اکثریت مردم حرف بزند

خاتمی در حرم امام چه گفت؟/ +تصاویر

بیانیه اخیر خاتمی فراخواندن عقلا فارغ از جناح‌بندی‌ها برای عبور از بحران بود

مجید انصاری: نام بزرگان انقلاب در صدا و سیما که نام آن‌ها قاچاق است/ انقلابی گری خلاصه شده بر چشم بستن بر همه ارزش‌های گذشته

سید حسن خمینی: امام برای اولین بار در تاریخ، «جمهوریت» و «اسلامیت» را جمع کرد

تحلیل عباس عبدی از بیانیه‌های اخیر

سید حسن خمینی: در کنار دینداری باید به اخلاق هم توجه کنیم/ زبان مبارزین روزهای انقلاب و روزهای سخت، زبان تلخی است/ این طیف شجاعت لازم برای گفتن حرف‌هایشان را دارند و اگر قرار بود شجاع نباشد انقلابی نمی‌شدند

دفاع تمام‌قد «کیهان» از مولدسازی دولت رئیسی با حمله به روحانی، خاتمی و هاشمی / عملکرد سیاه‌تان، شرم‌آور است

حجتی کرمانی: میراث امام بسیار عظیمی است، قدرش را بدانیم/ جگرم خون است که این میراث دارد پاره پاره می‌شود

پر بحث

چرا مرگ زهرا لری حاشیه‌ساز شد/ همه واکنش‌ها به درگذشت عضو پیشین شورای شهر کرمان   (۵ نظر)

جامعه ایران مدت‌ها است که جنبشی است/ مطالبات جامعه تخلیه نشده/ مهندسی فرهنگی از بالا دائم شهروند ناراضی تولید می‌کند/ جامعه ایران از رسانه‌ای به شبکه‌ای تبدیل شده/ باید مردم را تشویق کنیم به راه میانه و احیای حد وسط/ الان یک عده به ما می‌خندند، اما تا ابد نخواهند خندید/یکی از سرمایه‌های ایران دهه هشتادی‌ها هستند / مطالعات نشان می‌دهد در اعتراضات خشونت‌بار همه بازنده هستند   (۴ نظر)

چرا دیگران «دعایی» نشدند و یا «دعایی» نیستند؟   (۳ نظر)

مجازات طلاق صوری فرزندان متوفی به قصد دریافت مستمری چیست؟    (۳ نظر)

انتقاد تند همتی از تصویب طرح صیانت، «طبقاتی سازی اینترنت و محدودسازی حداکثری‌اش»   (۳ نظر)

کارهای بزرگ به آدم های کوچک سپرده شده است/ کارنامه دولت غیرقابل قبول است   (۲ نظر)

برجام پایان یافته است/ در بحث اقتصاد و در زیربنا دولت عملکرد مناسبی داشته است   (۲ نظر)

باید در یک فضای سیاسی و همراه با گفت‌وگو مسائل را حل کرد/ ظرفیت اصل 27 قانون اساسی باید آزاد شود/ احزاب در همه جای دنیا نقش میانجی را بازی می‌کنند اما در ایران به رسمیت شناخته نمی‌شوند   (۲ نظر)

باز شدن مجدد موضوع تغییر نام فرودگاه کرمان این بار توسط پناهیان+ مخالفت سال گذشته امام جمعه و خانواده سردار سلیمانی با این موضوع   (۲ نظر)

به زودی پلاک سوم بر روی خودروها نصب می‌شود / کار برای سارقان خودرو و مخدوش‌کنندگان پلاک سخت می‌شود   (۲ نظر)